Hoa Tuyết Điểm

Để hiểu 'Hoa Tuyết Điểm', ta phải hiểu sức nặng của mốc son 1987. Đó là năm của phong trào dân chủ Gwangju, của những giọt máu sinh viên đã đổ xuống để đổi lấy quyền bầu cử trực tiếp. Tuy nhiên, thay vì đi theo lối mòn của những bộ phim tài liệu hay sử thi ca ngợi anh hùng, 'Hoa Tuyết Điểm' lại chọn một góc nhìn đầy tính châm biếm (satire). Bộ phim phơi bày một thực tại trần trụi: đằng sau những khẩu hiệu dân tộc là một bàn cờ chính trị bẩn thỉu giữa hai miền Triều Tiên. Ở đó, mạng sống của hàng trăm sinh viên tại ký túc xá Hosu chỉ là những con số để mặc cả cho cuộc bầu cử tổng thống sắp tới. Tình tiết các quan chức cấp cao của cả hai miền bí mật bắt tay, dàn xếp một vụ bắt cóc con tin để thao túng dư luận là một nhát dao sắc lẹm đâm vào ảo tưởng về sự liêm chính của quyền lực. Phim không chỉ trích một phe phái cụ thể, nó chỉ trích 'bản chất của quyền lực' – thứ có thể biến con người thành những con quái vật ẩn sau bộ vest lịch lãm hay những quân phục uy nghiêm.

Bối cảnh ký túc xá Đại học Nữ sinh Hosu được xây dựng như một 'thiết chế đóng' đầy ngột ngạt. Đây không chỉ là nơi ẩn náu, mà là một sân khấu thu nhỏ phản chiếu sự phân hóa của xã hội Hàn Quốc lúc bấy giờ. Tại đây, chúng ta thấy đủ mọi tầng lớp: từ những cô tiểu thư con nhà quyền quý, những sinh viên nghèo học giỏi, đến bà quản lý ký túc xá khắc nghiệt với quá khứ đau thương. Khi vụ bắt cóc xảy ra, ký túc xá trở thành một 'lồng thí nghiệm' về tâm lý con người. Sự nghi kỵ, phản bội và bản năng sinh tồn trỗi dậy. Đạo diễn đã rất tinh tế khi sử dụng những hành lang tối tăm, những căn hầm bí mật để ẩn dụ cho những góc khuất của lịch sử mà người ta muốn chôn vùi. Cái hay của 'Hoa Tuyết Điểm' nằm ở chỗ nó xóa nhòa ranh giới giữa 'ta' và 'địch'. Một điệp viên Bắc Hàn như Im Soo Ho lại có tính nhân bản hơn cả những quan chức Nam Hàn đang nhân danh bảo vệ đất nước. Đây chính là điểm chạm nhạy cảm nhất khiến bộ phim vấp phải làn sóng phản đối, nhưng cũng là điểm sáng tạo nhất về mặt biên kịch.

Mối quan hệ giữa Im Soo Ho (do Jung Hae-in thủ vai) và Eun Young-ro (Jisoo) là một biến tấu hiện đại của Romeo và Juliet, nhưng khốc liệt hơn gấp bội bởi yếu tố ý thức hệ. Soo Ho không phải là một anh hùng lãng mạn lý tưởng hóa; anh ta là một quân nhân, một điệp viên được đào tạo để giết chóc và trung thành tuyệt đối. Young-ro, ngược lại, là hiện thân của sự trong sáng, lòng tin và lòng trắc ẩn không biên giới. Tình yêu của họ nảy nở từ một hiểu lầm định mệnh, lớn dần trong sự lừa dối và cuối cùng kết thúc trong máu và nước mắt. Sợi dây liên kết giữa họ là chiếc máy cassette ghi âm, là những con hạc giấy – những biểu tượng của sự hy vọng mong manh. Điểm đắt giá nhất trong kịch bản là việc đặt Young-ro vào vị thế con gái của Giám đốc Cơ quan Kế hoạch An ninh Quốc gia (ANSP). Sự trớ trêu này biến tình yêu của họ thành một tội lỗi không thể dung thứ trong mắt gia đình và tổ quốc. Họ không chỉ chiến đấu với kẻ thù bên ngoài, mà còn phải chiến đấu với những xiềng xích của dòng máu và lòng trung thành đang thắt chặt cổ họ mỗi ngày.

Một trong những khía cạnh mà giới phê bình đại chúng thường bỏ lỡ ở 'Hoa Tuyết Điểm' chính là yếu tố hài kịch đen. Các phân cảnh về hội 'Aemul-dan' – phu nhân của các chính trị gia – với những màn tị nạnh, mê tín dị đoan và âm mưu hậu trường được dàn dựng với một tông giọng mỉa mai sâu sắc. Sự tương phản giữa vẻ ngoài lộng lẫy, những buổi tiệc trà sang trọng của các phu nhân với cảnh tượng sinh viên bị họng súng đe dọa trong tầng hầm tạo nên một hiệu ứng điện ảnh cực kỳ khó chịu nhưng đắt giá. Nó cho thấy sự vô cảm đến tột cùng của giai cấp thống trị. Họ lo lắng về kiểu tóc và địa vị xã hội hơn là tính mạng của những đứa trẻ. Cách tiếp cận này của biên kịch Yoo Hyun-mi rất giống với phong cách của 'Sky Castle', nhưng ở một tầm vóc chính trị rộng lớn và nguy hiểm hơn. Chính cái chất 'hài trong bi' này đã nâng tầm bộ phim ra khỏi khuôn mẫu của một melodrama thông thường.

Dưới góc nhìn của Thành Nagi, 'Hoa Tuyết Điểm' còn là một cuộc đối thoại về ký ức tập thể. Việc phim sử dụng hình tượng nhân vật Lee Kang-mu – một nhân viên ANSP chính trực – là một lựa chọn đầy rủi ro. Lịch sử ghi nhận ANSP là công cụ tra tấn của chế độ độc tài, nhưng phim lại xây dựng những cá nhân có lương tri trong hệ thống đó. Điều này không nhằm mục đích 'tẩy trắng', mà để đặt ra câu hỏi: Trong một hệ thống thối nát, liệu một cá nhân đơn lẻ có thể giữ được sự chính trực? Sự hy sinh của nhiều nhân vật ở cuối phim không mang màu sắc hào hùng của thắng lợi, mà mang vị đắng của sự vô nghĩa. Họ chết vì những âm mưu mà họ không hề hay biết, vì những thỏa hiệp chính trị được ký kết trên những tách cà phê đắt tiền. Cái kết của phim không chỉ là một bi kịch của tình yêu, mà là một tiếng thở dài cho một giai đoạn lịch sử mà ở đó, sự thật thường là nạn nhân đầu tiên của mọi cuộc chiến.