스트릿 우먼 파이터

Trong lịch sử biểu diễn, vũ công phụ họa luôn được xem là những 'bóng ma' – họ hiện diện để tôn vinh hào quang của nghệ sĩ chính nhưng bản thân phải ẩn mình trong sự vô danh. SWF đã thực hiện một cuộc cách mạng 'Copernicus' trong ngành giải trí: đặt vũ công vào tâm điểm của mọi điểm nhìn. Chương trình không bắt đầu bằng những lời giới thiệu hoa mỹ mà bằng sự va chạm trực diện giữa các cá tính. Những cái tên như Monika, Honey J, Lip J hay Gabee không bước vào sân khấu với tư cách là những thí sinh đi tìm sự công nhận; họ bước vào với tư cách là những bậc thầy (masters) đi tìm sự tôn trọng tối thượng. Sự thay đổi trong góc nhìn camera – từ việc bắt toàn cảnh để thấy sự đồng đều của nhóm nhạc sang việc bắt cận cảnh (close-up) vào từng thớ cơ, từng giọt mồ hôi và cả những ánh mắt nảy lửa của vũ công – đã thay đổi hoàn toàn cách khán giả tiếp nhận nghệ thuật nhảy múa. Ở đây, cơ thể không còn là công cụ minh họa cho âm nhạc, nó chính là âm nhạc được hữu hình hóa.

Mnet vốn nổi tiếng với kỹ thuật biên tập 'ác ý' (evil editing), nhưng trong SWF, công cụ này đã gặp phải một đối trọng xứng tầm: sự chân thực tàn khốc của các vũ công. Chương trình xây dựng những 'tuyến nhân vật' (archetypes) cực kỳ sắc nét. Chúng ta có Monika - hiện thân của kỷ luật và tư duy hàn lâm; Honey J và Rihey - mối quan hệ thầy trò bị rạn nứt mang đậm màu sắc của một bi kịch Hy Lạp; và Gabee - người nắm giữ chiếc chìa khóa của sự hào nhoáng và giải trí. Phân đoạn battle giữa Honey J và Rihey là một trong những khoảnh khắc điện ảnh nhất của truyền hình thực tế thập kỷ qua. Không cần lời thoại, chỉ bằng những chuyển động đối ứng, họ đã kể lại 5 năm oán hận, hiểu lầm và cuối cùng là sự hòa giải trong im lặng. Đó là sức mạnh của 'visual storytelling' mà ngay cả những bộ phim điện ảnh hư cấu cũng khó lòng đạt tới. Biên tập viên của SWF đã khéo léo sử dụng các kỹ thuật cắt ghép song song (parallel editing) để đẩy cao trào, biến mỗi màn đối đầu thành một trận chiến sinh tử, nơi lòng tự trọng nghề nghiệp được đặt lên bàn cân.

Một trong những điểm rực rỡ nhất của SWF là cách nó định nghĩa lại sự nữ tính. Trong một xã hội Hàn Quốc vẫn còn nặng nề tư tưởng phụ hệ, các vũ công của SWF hiện thân cho một kiểu nữ quyền mới: mạnh mẽ, quyết liệt, đôi khi hung dữ nhưng cực kỳ chuyên nghiệp. Họ không nhảy để quyến rũ (male gaze), họ nhảy để khẳng định cái tôi (ego). Hãy nhìn vào cách Prowdmon của Monika dàn dựng bài thi. Đó không phải là những bước nhảy đẹp mắt thông thường, đó là nghệ thuật sắp đặt cơ thể mang tính triết học. Hay sự ngạo nghễ của WayB với Noze – người đã phá vỡ định kiến 'chỉ có nhan sắc' bằng một tư duy biên đạo tạo trend toàn cầu. SWF cho thấy phụ nữ có thể cạnh tranh khốc liệt, có thể ghét nhau, có thể khóc vì thất bại, nhưng trên hết, họ tôn trọng tài năng của nhau. Tình chị em (sisterhood) trong SWF không được xây dựng bằng những lời hứa hão huyền, mà bằng sự công nhận năng lực của đối phương sau những màn so tài 'đẫm máu'.

Về mặt thị giác, SWF thiết lập một tiêu chuẩn mới cho các show survival. Việc sử dụng ánh sáng neon tương phản mạnh (high-contrast), không gian thi đấu chật hẹp bao quanh bởi các đội đối thủ tạo ra một cảm giác 'đấu trường La Mã' hiện đại. Điều này ép các vũ công phải bộc phát năng lượng ở mức tối đa. Phân tích sâu hơn vào các thể loại nhảy xuất hiện trong show: từ Waacking của Lip J đầy tính kịch nghệ, Krumping đầy bạo liệt đến Hip-hop old school của CocaNButter. Mỗi thể loại không chỉ là kỹ thuật, mà là một ngôn ngữ văn hóa. Chương trình đã giáo dục khán giả cách 'đọc' các chuyển động này, biến những người xem thông thường thành những nhà phê bình tiềm năng. Sự thành công của 'Hey Mama' không chỉ nằm ở âm nhạc, mà ở cấu trúc chuyển động (choreography) thông minh, tối giản nhưng hiệu quả, phản ánh sự nhạy bén của Noze trong việc nắm bắt nhịp điệu thời đại.

Kết thúc của SWF không chỉ là việc tìm ra quán quân (HolyBang), mà là sự khai sinh ra một tầng lớp ngôi sao mới: các vũ công ngôi sao. Họ không còn đứng sau lưng bất kỳ ai. Tác động của show lớn đến mức nó buộc ngành công nghiệp âm nhạc phải nhìn nhận lại giá trị kinh tế và nghệ thuật của biên đạo. Tuy nhiên, dưới góc độ phê bình, SWF vẫn có những điểm trừ khi lạm dụng việc bình chọn của khán giả vốn dễ bị ảnh hưởng bởi danh tiếng hơn là chuyên môn, dẫn đến những sự loại trừ gây tranh cãi (như trường hợp của Prowdmon). Nhưng xét cho cùng, sự khiếm khuyết đó lại càng làm nổi bật tính 'con người' của chương trình. Nó không phải là một cỗ máy hoàn hảo, nó là một thực tế hỗn loạn, tràn đầy đam mê và sự sống.