Ba Mươi Chín

Trong tâm thức Á Đông, tuổi 40 thường được coi là 'Bất hoặc' - ngưỡng cửa mà con người ta không còn bị lay động bởi những cám dỗ hay mơ hồ. Thế nhưng, 'Ba Mươi Chín' chọn đứng ở vách ngăn ngay trước ngưỡng cửa đó. Đây là một dụng ý nghệ thuật đầy tính triết học. Con số 39 tượng trưng cho sự chênh vênh: bạn đủ trưởng thành để chịu trách nhiệm nhưng cũng đủ nhạy cảm để nuối tiếc tuổi trẻ đang dần tuột khỏi tầm tay. Cha Mi-jo, Jeong Chan-young và Jang Joo-hee đại diện cho ba sắc thái của ngưỡng cửa này. Họ có sự nghiệp, có sự độc lập, nhưng tâm hồn họ vẫn đầy rẫy những khoảng trống. Bộ phim đã bóc tách một cách tàn nhẫn cái ảo tưởng về sự ổn định ở tuổi trung niên. Qua nét bút của biên kịch Yoo Young-ah, tuổi 39 không phải là một bến đỗ bình yên, mà là một cuộc tổng duyệt cuối cùng đầy đau đớn trước khi thực tại ập đến. Phim đặt ra một câu hỏi hiện sinh: Nếu bạn biết mình chỉ còn một mùa xuân cuối cùng ở tuổi thanh xuân, bạn sẽ chọn đối diện với nó bằng sự phẫn uất hay lòng khoan dung? Chính sự chuyển giao này tạo nên sức nặng cho từng khung hình, khiến mỗi tiếng cười của các nhân vật đều mang theo một dư vị mặn đắng của sự hữu hạn.

Điểm mạnh nhất của tác phẩm nằm ở sự thiết lập mối quan hệ giữa ba nhân vật nữ chính. Trong lý thuyết phê bình phim, 'womance' (tình bạn nữ giới) thường dễ bị rơi vào hai thái cực: hoặc là lý tưởng hóa thái quá, hoặc là tầm thường hóa bằng những mâu thuẫn vụn vặt. 'Ba Mươi Chín' né được cả hai cái bẫy này. Mi-jo (Son Ye-jin) – một bác sĩ da liễu lý trí nhưng đầy tổn thương từ gốc gác con nuôi; Chan-young (Jeon Mi-do) – một giáo viên dạy diễn xuất gai góc, thực tế; và Joo-hee (Kim Ji-hyun) – nhân viên bán mỹ phẩm nhút nhát nhưng ấm áp. Họ tạo thành một tam giác cân bằng, nơi mỗi người là một mảnh ghép sửa chữa cho khiếm khuyết của người kia. Tình bạn của họ không được xây dựng trên những lời thề thốt, mà trên những thói quen bình dị: những buổi uống rượu soju, những bữa cơm nhà, và cả những lần mắng nhiếc nhau thậm tệ. Sự xuất sắc của kịch bản nằm ở chỗ nó không lãng mạn hóa tình bạn. Nó cho thấy tình bạn cũng cần sự nỗ lực, sự hy sinh và đôi khi là cả sự ích kỷ. Khi Chan-young nhận án tử từ căn bệnh ung thư, cấu trúc này không đổ vỡ mà trái lại, nó trở nên bền bỉ hơn bao giờ hết. Phim khẳng định một diễn ngôn mới về gia đình: Gia đình không chỉ là huyết thống, mà là những người sẵn sàng đứng cùng bạn trong cơn bão cuối cùng của cuộc đời.

Việc tiết lộ cái chết của Chan-young ngay từ những tập đầu tiên là một nước đi mạo hiểm nhưng thông minh của đạo diễn. Nó tước đi yếu tố bất ngờ để thay thế bằng sự chiêm nghiệm sâu sắc. Khán giả không còn ngồi chờ xem ai sẽ chết, mà ngồi chờ xem họ sẽ 'sống' như thế nào trong những ngày còn lại. Đây là tinh thần của triết học hiện sinh: cái chết mang lại ý nghĩa cho sự sống. Chúng ta thấy Chan-young quyết định không hóa trị để giữ lại những ngày tỉnh táo cuối cùng, chúng ta thấy Mi-jo gạt bỏ sự lạnh lùng để trở thành người bảo vệ bạn mình. 'Ba Mươi Chín' đã biến những sự kiện vụn vặt hàng ngày thành những nghi lễ trọng đại. Một bữa ăn, một chuyến đi dạo, một cuộc điện thoại – tất cả đều được phủ lên một lớp màu của sự trân trọng tuyệt đối. Tuy nhiên, phim cũng không ngần ngại chạm vào những góc khuất trần trụi: sự hoảng loạn của cha mẹ, sự hối tiếc về những mối tình dang dở, và nỗi sợ hãi cái hư vô. Cách tiếp cận này giúp bộ phim thoát khỏi cái mác 'melodrama' rẻ tiền để vươn tới tầm vóc của một tác phẩm nhân văn sâu sắc.

Dưới góc nhìn phê bình khắt khe, 'Ba Mươi Chín' không phải là một tác phẩm hoàn hảo. Có những thời điểm, nhịp phim bị kéo giãn quá mức bởi những tuyến nhân vật phụ hoặc những tình tiết lãng mạn mang tính sắp đặt. Mối quan hệ giữa Mi-jo và Seon-woo đôi khi hơi lạc điệu so với mạch cảm xúc chủ đạo về tình bạn. Sự xuất hiện của người mẹ ruột của Mi-jo trong tù cũng mang đậm hơi hướng kịch tính của truyền hình truyền thống, làm loãng đi tính triết lý mà bộ phim đang gây dựng. Thêm vào đó, việc xây dựng hình ảnh các nhân vật đều thuộc tầng lớp trung lưu thượng lưu với điều kiện kinh tế dư dả có thể khiến một bộ phận khán giả cảm thấy nỗi đau của họ được 'vỗ về' bằng sự sang trọng. Tuy nhiên, những vết nứt này không làm sụp đổ toàn bộ công trình cảm xúc. Bởi lẽ, trung tâm của bộ phim vẫn là sự chân thật trong phản ứng của con người trước nỗi mất mát. Những khoảnh khắc yếu lòng, những giọt nước mắt lặng lẽ trong bóng tối của Son Ye-jin hay ánh mắt bình thản đến đau lòng của Jeon Mi-do đã khéo léo khỏa lấp những lỗ hổng của kịch bản.

Thông điệp mạnh mẽ nhất mà 'Ba Mươi Chín' để lại chính là khái niệm về một 'cái chết đẹp'. Trong xã hội hiện đại, chúng ta thường trốn tránh việc nhắc đến cái chết cho đến khi nó ập đến. Bộ phim dạy chúng ta cách chuẩn bị. Cảnh tượng Chan-young tự mình chọn ảnh thờ, hay cách cô lập danh sách những việc cần làm cho những người ở lại, là một bài học về sự tự chủ và lòng kiêu hãnh. Cuộc gặp gỡ cuối cùng của cô với những người bạn và người thân không phải là một đám tang đẫm lệ, mà là một bữa tiệc của sự tri ân. Đó là sự thăng hoa của nghệ thuật sắp đặt: biến nỗi buồn thành một món quà. Khi tập phim cuối cùng khép lại, cảm giác còn sót lại trong lòng người xem không phải là sự trống rỗng, mà là một sự thôi thúc muốn sống trọn vẹn hơn. 'Ba Mươi Chín' đã hoàn thành sứ mệnh của nó – không phải để kể một câu chuyện buồn, mà để nhắc nhở chúng ta về vẻ đẹp của những điều dang dở.