Hạnh Phúc: Chung Cư Có Độc

Toàn bộ bối cảnh của 'Happiness' xoay quanh tòa chung cư Seyang Forest Le Ciel. Trong tâm thức của người Hàn Quốc (và nhiều quốc gia Á Đông), căn hộ không chỉ là nơi để ở, nó là biểu tượng của thành công, là tấm vé thông hành vào tầng lớp trung lưu và thượng lưu. Bộ phim đã cực đoan hóa khái niệm này bằng cách chia tòa nhà thành hai phân khu: tầng cao dành cho những chủ sở hữu giàu có và tầng thấp dành cho những người thuê nhà xã hội. Sự phân biệt đối xử không bắt đầu từ khi virus bùng phát, nó đã hiện hữu ngay từ cách các cư dân nhìn nhau qua kẽ hở của thang máy. Nhân vật chính Yoon Sae-bom (Han Hyo-joo) đại diện cho tầng lớp lao động khao khát một chốn dừng chân, cô chấp nhận một cuộc hôn nhân giả chỉ để có đủ điểm mua nhà. Đây là một chi tiết đắt giá: con người ta sẵn sàng giả mạo cả hạnh phúc cá nhân để đạt được cái biểu tượng của hạnh phúc (là căn nhà). Khi dịch bệnh bùng phát và tòa nhà bị phong tỏa, cấu trúc kiến trúc này trở thành một cái bẫy tâm lý. Những người ở tầng trên lo sợ 'lũ thuê nhà' mang mầm bệnh, trong khi thực tế, sự thối rữa về đạo đức lại bắt nguồn từ chính những căn penthouse sang trọng. Bộ phim đặt ra một câu hỏi hiện sinh: Liệu ta có thực sự hạnh phúc khi sống trong một pháo đài biệt lập, nơi niềm vui được xây dựng trên sự loại trừ kẻ khác?

Khác với những thây ma vô tri trong 'Train to Busan' hay 'All of Us Are Dead', những người nhiễm virus trong 'Happiness' có một đặc điểm kinh dị hơn: họ có những khoảng tỉnh táo. Họ vẫn nhận thức được mình là ai, nhưng cơn khát máu – hệ quả của một loại thuốc tăng cường sinh lực bị lỗi – sẽ chiếm hữu họ khi nhịp tim tăng cao. Đây là một ẩn dụ tuyệt vời cho sự tham vọng. Cơn khát máu trong phim không khác gì cơn khát tiền bạc, quyền lực và sự công nhận trong xã hội thực tại. Những cư dân trong tòa chung cư, dù chưa nhiễm virus, thực chất đã 'nhiễm' một loại bệnh khác: sự ích kỷ cực đoan. Họ sẵn sàng đẩy người khác vào chỗ chết để bảo vệ giá trị căn hộ của mình không bị sụt giảm. Biên kịch Han Sang-woon đã rất sắc sảo khi xây dựng các tình huống mà ở đó, sự hung bạo của con người còn đáng sợ hơn cả những cú cắn của người nhiễm. Chúng ta thấy một tay bác sĩ biến thái giết vợ, một quý bà hội trưởng hội cư dân thao túng mọi người vì lòng tham, và những gã đàn ông sẵn sàng bán đứng hàng xóm vì một miếng ăn. Virus chỉ đơn giản là lột bỏ lớp mặt nạ văn minh, để lại những bản ngã trần trụi, hung hãn và đầy toan tính.

Trong một bối cảnh đầy rẫy sự phản bội, mối quan hệ giữa Yoon Sae-bom và Jung Yi-hyun (Park Hyung-sik) là ánh sáng duy nhất giữ cho bộ phim không rơi vào hố đen của sự tuyệt vọng. Sae-bom, với bản năng sinh tồn mạnh mẽ và trực giác nhạy bén, không phải là một nữ chính yếu đuối cần được bảo vệ. Ngược lại, cô là người thiết lập trật tự. Yi-hyun, một cảnh sát hình sự với trái tim ấm áp và tư duy công lý vững vàng, là người kìm giữ phần 'người' cho cả tòa nhà. Sự tương tác giữa họ không dựa trên những lời thề non hẹn biển sáo rỗng, mà dựa trên sự tin tưởng tuyệt đối và bảo vệ lẫn nhau giữa vòng vây của 'quỷ dữ' – cả người nhiễm lẫn người thường. Tình yêu của họ trong phim được khắc họa một cách tiết chế nhưng đầy sức nặng. Nó cho thấy rằng trong một thế giới đang sụp đổ, 'hạnh phúc' thực sự không nằm ở quyền sở hữu căn hộ, mà nằm ở việc có một ai đó đứng về phía mình khi cả thế giới quay lưng. Họ là những 'người bình thường' hiếm hoi giữ được sự tỉnh táo trong một tập thể đang phát điên vì sợ hãi và tham lam.

Không thể phân tích 'Happiness' mà bỏ qua nhân vật Trung tá Han Tae-seok (Jo Woo-jin). Đây là nhân vật phức tạp nhất, đại diện cho góc nhìn thực dụng của nhà cầm quyền. Tae-seok không ác, nhưng ông ta sẵn sàng làm những điều ác để đạt được mục đích lớn hơn: tìm ra vaccine. Cách ông ta đối xử với người nhiễm như những vật thí nghiệm, sự lạnh lùng khi phong tỏa tòa nhà, tất cả đều xuất phát từ một nỗi đau cá nhân (vợ ông cũng là người nhiễm). Nhân vật này đặt người xem vào một thế kẹt đạo đức: Bạn sẽ chọn cứu hàng ngàn người bằng cách hy sinh một vài người, hay sẽ giữ lấy nhân tính để rồi tất cả cùng diệt vong? Han Tae-seok là đối trọng hoàn hảo với sự lý tưởng hóa của cặp đôi chính, tạo nên một tam giác nhân vật ổn định, đẩy chiều sâu triết học của phim lên một tầm cao mới so với những bộ phim kinh dị giải trí thông thường.

Sản xuất và lên sóng ngay sau giai đoạn căng thẳng của COVID-19, 'Happiness' mang hơi thở thời đại rõ rệt. Những khẩu trang, những bộ đồ bảo hộ, những lệnh phong tỏa và sự kỳ thị người bệnh trong phim soi chiếu chính xác những gì nhân loại đã trải qua. Bộ phim là một lời cảnh tỉnh về sự đứt gãy của cộng đồng. Khi nỗi sợ hãi chiếm ưu thế, sự thấu cảm biến mất. 'Happiness' kết thúc không bằng một chiến thắng huy hoàng trước virus, mà bằng sự lập lại của một trật tự mới, nơi con người phải học cách chung sống với những vết sẹo. Cái kết của phim đặt ra một nốt nhạc hy vọng mỏng manh nhưng cần thiết: Hạnh phúc có thể tìm thấy ngay cả trong những không gian chật hẹp nhất, miễn là chúng ta không để cơn khát của bản ngã nuốt chửng linh hồn mình. Đây là một bài học về sự kiên cường và lòng trắc ẩn mà bất kỳ xã hội hiện đại nào cũng cần phải suy ngẫm.