Bác Sĩ Xứ Lạ

Phần mở đầu của 'Doctor Stranger' là một trong những đoạn dạo đầu ám ảnh và giàu sức nặng nhất trong lịch sử phim truyền hình Hàn Quốc. Khác với sự hào nhoáng thường thấy của Seoul, phim đưa khán giả vào bóng tối đặc quánh của Bình Nhưỡng. Tại đây, chúng ta chứng kiến sự hình thành của một thiên tài trong điều kiện phi nhân tính. Park Hoon không trở thành bác sĩ giỏi nhờ sách vở hay phòng thí nghiệm hiện đại; anh trở thành một 'cỗ máy cứu người' thông qua hàng trăm ca phẫu thuật thực nghiệm trong các trại tập trung. Đây chính là nghịch lý đạo đức đầu tiên: Để có được kỹ năng cứu người tuyệt đỉnh, anh đã phải gián tiếp hoặc trực tiếp nhúng tay vào bóng tối của sự tàn độc. Cái chết của người cha – bác sĩ Park Cheol – không chỉ là một bi kịch cá nhân mà còn là một biểu tượng về sự hy sinh của thế hệ trước để bảo vệ sự trong sạch (hoặc hy vọng về sự trong sạch) cho thế hệ sau. Ánh mắt của Lee Jong Suk trong những phân cảnh này không chỉ có nỗi đau, nó mang theo sự kinh hoàng của một kẻ ý thức được rằng mình đang sống sót bằng cái giá của người khác. Sự rèn luyện trong khắc nghiệt đã biến Park Hoon thành một 'người ngoài cuộc' vĩnh viễn: Anh quá giỏi để bị phớt lờ, nhưng cũng quá 'nguy hiểm' để được tin tưởng hoàn toàn.

Khi Park Hoon trở về Hàn Quốc, bộ phim chuyển mình sang một lát cắt phê phán xã hội sâu sắc. Bệnh viện Đại học Dongwoo – một pháo đài của sự hiện đại và quyền lực – chính là hình ảnh thu nhỏ của xã hội Hàn Quốc đương đại: Nơi danh tiếng, phe phái và lợi nhuận thường đè nặng lên y đức. Tại đây, Park Hoon tiếp tục là một 'người lạ'. Anh mặc áo blouse nhưng tâm hồn anh mang đầy vết sẹo của kẻ đào tẩu. Sự lạc lõng của Park Hoon được thể hiện qua phong cách làm việc 'hoang dã', bản năng, đối lập hoàn toàn với sự chuẩn mực, tính toán chi li của Han Jae-joon (Park Hae-jin). Mối quan hệ đối đầu giữa họ không đơn thuần là cuộc đua về kỹ thuật phẫu thuật, mà là sự va chạm giữa hai thế giới quan: Một bên là kỹ trị, lạnh lùng để đạt được mục đích báo thù; một bên là sự liều lĩnh, đặt mạng sống bệnh nhân lên trên mọi quy tắc vì đã quá hiểu giá trị của sự sống trong lằn ranh cái chết. Park Hoon ở Nam Hàn không khác gì một thực thể lạ (foreign body) được cấy vào một cơ thể sống, và cơ thể đó (xã hội) liên tục tìm cách đào thải anh bằng sự kỳ thị và nghi kỵ.

Một trong những điểm gây tranh cãi nhất nhưng cũng tham vọng nhất của 'Doctor Stranger' chính là việc lồng ghép âm mưu chính trị cấp cao vào môi trường bệnh viện. Việc mạng sống của Thủ tướng và những toan tính về quyền lực quốc gia lại phụ thuộc vào đôi bàn tay của một bác sĩ đào tẩu tạo nên một bầu không khí kịch tính đặc nghẹt. Tuy nhiên, ở góc độ phê bình, tôi cho rằng đây là nơi bộ phim thể hiện sự giằng xé dữ dội nhất. Lưỡi dao mổ lúc này không còn thuần túy là công cụ chữa bệnh, nó trở thành một quân cờ chính trị. Sự xuất hiện của các thế lực tình báo, những thỏa thuận ngầm giữa hai miền Nam - Bắc đã biến bệnh viện Dongwoo thành một chiến trường không tiếng súng. Phim đặt ra một câu hỏi nhức nhối: Liệu một bác sĩ có thể giữ sạch đôi tay mình khi cả hệ thống xung quanh anh ta đang thối rữa? Park Hoon làm tất cả vì tiền để cứu Jae-hee, nhưng chính hành trình đó lại buộc anh phải đối diện với bản chất của nghề y: Cứu người là vô điều kiện, hay cứu người là một phần của sự mặc cả?

Mối quan hệ giữa Park Hoon, Song Jae-hee (Jin Se-yeon) và Oh Soo-hyun (Kang So-ra) tạo nên một cấu trúc cảm xúc phức tạp. Song Jae-hee không chỉ là một người tình; cô ấy là quê hương, là ký ức, là lý do duy nhất để Park Hoon không từ bỏ nhân tính trong những năm tháng ở Bắc Hàn. Sự xuất hiện của Han Seung-hee – một nhân vật mang gương mặt của Jae-hee nhưng hành tung bí ẩn – đã đẩy phim vào thể loại trinh thám tâm lý. Ngược lại, Oh Soo-hyun đại diện cho sự cứu rỗi mới, một tâm hồn bị tổn thương bởi sự ghẻ lạnh của gia đình và tìm thấy sự đồng điệu nơi 'người lạ' Park Hoon. Sự tranh đấu giữa quá khứ (Jae-hee) và hiện tại (Soo-hyun) không chỉ là gia vị ngôn tình, mà là sự phản chiếu tâm lý của những người di cư: Họ nên bám lấy những gì đã mất hay học cách bắt rễ ở vùng đất mới? Dù kịch bản đôi khi làm dụng các tình tiết trùng hợp, nhưng sự cộng hưởng cảm xúc mà các nhân vật mang lại là không thể phủ nhận.

Phải thừa nhận rằng, ở nửa sau của loạt phim, 'Doctor Stranger' gặp phải những vấn đề về logic kịch bản khi cố gắng nhồi nhét quá nhiều nút thắt chính trị. Những cuộc thi phẫu thuật lặp đi lặp lại đôi khi làm loãng đi tính khốc liệt của thực tế. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của một nhà nghiên cứu điện ảnh, tôi cho rằng sự 'phi lý' này có thể được hiểu như một phong cách biểu hiện (expressionism) – nơi cảm xúc của nhân vật quan trọng hơn tính xác thực của sự kiện. Cái kết của phim, dù có phần vội vã, nhưng đã hoàn tất vòng cung nhân vật của Park Hoon. Anh không còn là bác sĩ Bắc Hàn, cũng không hoàn toàn là bác sĩ Nam Hàn. Anh là chính mình, một bác sĩ đứng ngoài những định chế, chỉ còn lại sự gắn kết thuần túy với bệnh nhân. Đó chính là ý nghĩa thực sự của tiêu đề 'Stranger': Khi bạn không thuộc về bất cứ phe phái nào, bạn mới thực sự tự do để làm điều đúng đắn.