마녀사냥

Kịch bản của 'Witch Hunt' không đi theo lối mòn của những bộ phim trinh thám truyền thống, nơi công lý cuối cùng sẽ được thực thi bởi các cơ quan chức năng. Thay vào đó, nó xây dựng một mê cung của những định kiến. Bộ phim bắt đầu bằng một sự kiện gây sốc, một mồi lửa đủ để đốt cháy sự tò mò của dư luận. Từ đó, Park Joon-young dẫn dắt chúng ta vào tâm điểm của một cuộc truy quét mạng xã hội. Điểm đặc sắc ở đây là cách kịch bản thao túng góc nhìn của khán giả. Chúng ta không được cung cấp toàn bộ sự thật ngay từ đầu; thay vào đó, chúng ta trải nghiệm sự kiện qua lăng kính của những 'netizen' – những người chỉ nhìn thấy những mảnh ghép rời rạc và tự lắp ghép chúng theo trí tưởng tượng bệnh hoạn của mình. Sự tàn khốc của bộ phim nằm ở nhịp điệu. Nhịp phim nhanh, dồn dập như tiếng gõ bàn phím, tạo ra một cảm giác ngột ngạt đến khó thở. Mỗi khi một thông tin mới xuất hiện, nó không giúp làm sáng tỏ vấn đề mà chỉ làm dày thêm lớp sương mù của sự thù ghét. Đây là một sự phản chiếu chính xác về 'văn hóa hủy diệt' (cancel culture) – nơi mà quá trình 'xét xử' diễn ra nhanh chóng đến mức không cho nạn nhân bất kỳ cơ hội nào để giải trình. Sự sụp đổ của nhân vật chính không đến từ những hành động vật lý, mà đến từ sự cô lập tinh thần khi cả thế giới quay lưng lại chỉ dựa trên một vài giây video clip được cắt ghép có chủ đích.

Trong 'Witch Hunt', chiếc điện thoại không còn là một công cụ liên lạc; nó là vũ khí, là con mắt của kẻ giám sát và cũng là chiếc gương phản chiếu những góc tối nhất trong tâm hồn con người. Đạo diễn đã sử dụng những khung hình hẹp, lấy nét vào màn hình điện thoại để tạo ra một không gian 'Panopticon' kỹ thuật số – một nhà tù mà ở đó tất cả mọi người đều giám sát lẫn nhau. Chúng ta thấy gì qua những khung hình đó? Đó là sự vô danh mang lại quyền lực ảo. Những kẻ tấn công trong phim thường không có khuôn mặt rõ ràng, họ ẩn nấp sau những nickname vô định, nhưng lời nói của họ có sức sát thương tương đương với những nhát dao thật sự. Bộ phim cũng khéo léo lồng ghép hình ảnh các 'Streamer' và 'Influencer' – những kẻ trục lợi từ nỗi đau của người khác. Họ không quan tâm đến đúng sai, họ chỉ quan tâm đến lượt xem và số lượng người theo dõi. Sự hiện diện của họ biến một thảm kịch cá nhân thành một chương trình giải trí đại chúng, một hình thái mới của đấu trường La Mã nơi máu của 'phù thủy' được đổ xuống để phục vụ đám đông khát máu.

Tại sao con người lại thích 'săn phù thủy'? 'Witch Hunt' đưa ra một lời giải đáp mang tính bản năng: Đó là cảm giác ưu việt về mặt đạo đức. Khi tham gia vào việc trừng phạt một người bị dán nhãn là 'kẻ xấu', đám đông cảm thấy mình đang đứng về phía chính nghĩa. Park Joon-young đã đào sâu vào tâm lý này thông qua các nhân vật phụ. Họ không phải là những kẻ ác thuần túy; họ là những người hàng xóm bình thường, những sinh viên, những nhân viên văn phòng. Chính cái 'bình thường' đó mới là điều đáng sợ nhất. Bộ phim phác họa một xã hội nơi tư duy phản biện đã bị bóp nghẹt bởi thuật toán và cảm xúc nhất thời. Sự thật trong phim không phải là cái gì đó khách quan, mà là cái gì đó được số đông chấp nhận. Khi một lời nói dối được lặp lại đủ nhiều và được chia sẻ bởi hàng ngàn người, nó mặc nhiên trở thành chân lý. Đây là một lời cảnh báo đanh thép về tình trạng hậu sự thật (post-truth) mà chúng ta đang sống. Sự vô tri không còn là sự thiếu thông tin, mà là sự lựa chọn tin vào những gì củng cố cho định kiến của mình.

Giữa vòng xoáy kinh hoàng đó, nhân vật chính trở thành một thực thể cô độc. Ahn Ji-hye đã thể hiện xuất sắc sự chuyển biến tâm lý từ ngỡ ngàng, sợ hãi đến tuyệt vọng và cuối cùng là một sự phản kháng quyết liệt nhưng đầy đau đớn. Những nỗ lực của cô để minh oan giống như việc cố gắng tát cạn đại dương bằng một chiếc thìa. Cái kết của phim (mà tôi sẽ không tiết lộ chi tiết để bảo toàn trải nghiệm) không mang lại sự giải thoát hoàn toàn. Nó để lại một dư vị đắng ngắt. Ngay cả khi 'phù thủy' được minh oan, thì linh hồn của họ đã bị thiêu rụi bởi ngọn lửa dư luận từ lâu. Vết sẹo kỹ thuật số là thứ không bao giờ lành lại. Bộ phim khẳng định rằng trong cuộc săn phù thủy hiện đại, không có ai thực sự chiến thắng. Kẻ bị hại mất đi cuộc đời, còn những kẻ tấn công tiếp tục tìm kiếm một nạn nhân mới, hoàn toàn vô can với những tội ác mình đã gây ra dưới danh nghĩa công lý.