Huyền Thoại Biển Xanh

Nền tảng của 'Huyền Thoại Biển Xanh' không bắt đầu từ trí tưởng tượng hiện đại mà bắt rễ sâu xa từ di sản văn hóa Joseon. Việc mượn ý tưởng từ Eou Yadam – tập truyện ngụ ngôn đầu tiên của Hàn Quốc – không chỉ là một thủ pháp mượn danh. Nó là một sự khẳng định về tính kế thừa. Trong lịch sử, Dam-ryeong cứu nàng tiên cá khỏi tay những kẻ tham lam, một hành động nhân bản giữa bối cảnh xã hội Nho giáo hà khắc. Khi chuyển dịch sang bối cảnh hiện đại, biên kịch đã khéo léo biến sự nhân bản ấy thành sự cứu rỗi linh hồn. Nàng tiên cá Shim Chung không chỉ là một sinh vật huyền bí; cô là biểu tượng của sự thuần khiết tuyệt đối (Tabula Rasa) bước vào một thế giới Seoul đầy rẫy những 'vua bịp', những kẻ sống bằng mặt nạ. Sự va chạm giữa bản ngã hoang sơ của biển cả và sự lọc lõi của đô thị tạo nên một cấu trúc tương phản đầy thú vị, buộc khán giả phải tự vấn: Ai mới là kẻ thực sự 'người' hơn?

Điểm tinh túy trong kịch bản nằm ở cách bộ phim vận hành hai dòng thời gian song song. Đây không phải là thủ pháp hồi tưởng (flashback) thông thường mà là một sự phản chiếu (mirroring). Những gì xảy ra ở thời Joseon giữa Kim Dam-ryeong và Se-hwa không chỉ là tiền truyện, chúng là lời dự báo và cũng là lời nguyền cho Heo Jun-jae và Shim Chung ở hiện tại. Sự luân hồi trong phim mang đậm triết lý phương Đông nhưng được diễn đạt bằng ngôn ngữ điện ảnh phương Tây hiện đại. Mỗi chi tiết nhỏ từ chiếc bình cổ, bức tranh cho đến những giấc mơ của Jun-jae đều là những mảnh ghép của một bức tranh định mệnh lớn lao. Đạo diễn Jin Hyuk đã rất sắc sảo khi xây dựng nhịp phim: sự chậm rãi, trang nghiêm của thời Joseon đối lập hoàn toàn với nhịp sống hối hả, kịch tính của giới lừa đảo công nghệ cao tại Seoul. Nhưng dù ở thời đại nào, cái lõi của câu chuyện vẫn là cuộc chiến giữa sự chiếm hữu (tham vọng con người) và sự tự do (biển cả).

Trong 'Huyền Thoại Biển Xanh', ký ức được xem như một loại quyền năng nhưng cũng là một loại xiềng xích. Khả năng xóa ký ức của nàng tiên cá thông qua nụ hôn là một ẩn dụ đầy ám ảnh. Tại sao chúng ta lại muốn quên đi? Và tại sao có những thứ dù đã bị xóa bỏ trong trí não vẫn hiển hiện trong trái tim? Heo Jun-jae, một kẻ lừa đảo sống bằng cách thao túng tâm lý và ký ức của người khác, cuối cùng lại bị chính sự quên lãng của mình trừng phạt. Phim đặt ra một giả thuyết lãng mạn nhưng đau đớn: tình yêu thực sự là thứ ký ức được khắc ghi vào tế bào, vào linh hồn chứ không chỉ ở vỏ não. Hành trình Shim Chung vượt đại dương đến Seoul để tìm kiếm một người không nhớ mình là ai chính là biểu tượng cho sự kiên định của đức tin trong một thời đại của những giá trị phù du.

Dưới lớp vỏ của một bộ phim hài lãng mạn, tác phẩm chứa đựng những quan sát sắc sảo về xã hội hiện đại. Thông qua đôi mắt ngây thơ của Shim Chung, những thói hư tật xấu, sự phân biệt giai cấp và thói sùng bái vật chất của con người hiện lên vừa nực cười vừa đáng suy ngẫm. Những phân đoạn Shim Chung học cách nói chuyện, cách ăn mặc hay cách dùng tiền không chỉ để gây cười. Đó là một sự 'lạ hóa' (defamiliarization) những chuẩn mực xã hội mà chúng ta vốn coi là hiển nhiên. Heo Jun-jae, 'vua bịp', thực chất là sản phẩm lỗi của một gia đình tan vỡ và một xã hội coi trọng đồng tiền. Sự xuất hiện của Shim Chung giống như một tấm gương gột rửa, buộc anh ta phải tháo bỏ những chiếc mặt nạ tinh vi nhất để trở về với bản ngã thiện lương mà anh ta từng sở hữu ở kiếp trước.

Thành công của phim không thể không nhắc đến tư duy hình ảnh mang tính thẩm mỹ cao. Từ những khung hình rộng mở tại bờ biển Tây Ban Nha cho đến những góc máy đặc tả cảm xúc trong căn nhà của Jun-jae, tất cả đều phục vụ cho mục tiêu tôn vinh vẻ đẹp của sự kết nối. Màu xanh của biển không chỉ là màu sắc chủ đạo; nó là một thực thể sống, đại diện cho sự bao dung và bí ẩn. Việc sử dụng ánh sáng trong các phân cảnh dưới nước đạt đến trình độ điện ảnh cao, tạo ra một thế giới thủy cung vừa lộng lẫy vừa cô độc. Điều này bổ trợ hoàn hảo cho diễn xuất hình thể của Jun Ji-hyun, biến cô thành một thực thể thực sự thuộc về đại dương chứ không phải một diễn viên đang đóng vai thần thoại.