어서와~ 한국은 처음이지?

Triết gia Jean-Paul Sartre từng nói: 'Địa ngục là người khác', nhưng trong chương trình này, 'người khác' lại là thiên đường của sự tự nhận thức. Cấu trúc cốt lõi của 'Welcome, First Time in Korea?' dựa trên một cơ chế tâm lý học sâu sắc: chúng ta chỉ thực sự hiểu rõ mình là ai khi được quan sát bởi một người không giống mình. Khi những người bạn từ Ý, Mexico, Đức hay Rwanda đặt chân đến Seoul, họ mang theo một 'hệ quy chiếu văn hóa' hoàn toàn khác biệt. Phản ứng của họ trước những hàng quán vỉa hè, hệ thống tàu điện ngầm chằng chịt, hay nghi thức uống rượu trên bàn tiệc không chỉ là những khoảnh khắc hài hước. Đó là quá trình 'ngoại lai hóa' những thứ vốn đã trở thành hiển nhiên đối với người bản địa. Dưới góc độ phê bình, chương trình đã thành công trong việc biến những trải nghiệm cá nhân thành một diễn ngôn mang tính dân tộc, nơi mỗi lời khen ngợi của khách mời là một sự bảo chứng cho giá trị văn hóa Hàn Quốc, còn mỗi sự bỡ ngỡ lại là minh chứng cho tính độc bản của quốc gia này.

Dù được dán nhãn là 'truyền hình thực tế', nhưng 'Welcome, First Time in Korea?' sở hữu một ngôn ngữ điện ảnh vô cùng chỉn chu. Sự đối lập giữa những khung hình rộng (wide shots) mô tả sự choáng ngợp trước kiến trúc đô thị và những cú cận cảnh (close-ups) bắt trọn từng biểu cảm trên gương mặt khách mời khi lần đầu thử Kimchi hay Soju tạo nên một nhịp điệu hình ảnh đầy lôi cuốn. Đội ngũ sản xuất không can thiệp trực tiếp vào hành trình của khách mời, nhưng họ 'dàn dựng' bối cảnh bằng cách lựa chọn những người bạn sống tại Hàn Quốc làm 'người dẫn đường'. Sự tương tác giữa 'người cũ' (những người nước ngoài đã hòa nhập) và 'người mới' (những người lần đầu đến) tạo ra một vùng đệm văn hóa thú vị. Đây là một thủ pháp kể chuyện thông minh: dùng sự thấu hiểu của người trong cuộc để giải mã sự ngây ngô của người ngoài cuộc, từ đó kiến tạo nên một câu chuyện có chiều sâu về sự thấu cảm và kết nối nhân văn.

Nếu phải chọn một 'nhân vật chính' xuyên suốt tất cả các mùa, đó chắc chắn là ẩm thực. Trong điện ảnh, đồ ăn thường được dùng như một biểu tượng của sự sum vầy hoặc sự suy đồi. Ở đây, nó là một 'vũ khí văn hóa'. Cách chương trình quay lại quá trình khách mời thưởng thức món ăn đạt đến trình độ của 'food porn' nhưng không hề dung tục. Những âm thanh xèo xèo của thịt nướng, màu đỏ rực của tương ớt Gochujang được xử lý hậu kỳ cực kỳ kỹ lưỡng để kích thích vị giác của khán giả. Nhưng quan trọng hơn cả là sự 'chuyển hóa' tâm lý qua bàn ăn. Một người khách Đức khó tính có thể trở nên cởi mở hơn sau vài chén Makgeolli; một nhóm bạn Mexico có thể tìm thấy sự tương đồng giữa cay nóng của ớt Hàn và quê nhà. Ẩm thực lúc này không chỉ là dinh dưỡng, nó là cầu nối, là công cụ để xóa nhòa những định kiến ban đầu.

Điểm độc đáo tạo nên thương hiệu của chương trình chính là phần bình luận trong studio. Các MC và khách mời (chủ hộ) đóng vai trò như những 'nhà chú giải văn hóa'. Họ không chỉ cười đùa; họ phân tích hành vi của khách mời dựa trên bối cảnh lịch sử và xã hội. Khi khách mời ngạc nhiên vì sự an toàn khi để laptop ở quán cafe mà không sợ mất, các MC sẽ giải thích về tâm lý cộng đồng và sự tin tưởng xã hội của người Hàn. Đây là một hình thức 'tự truyền thông' cực kỳ tinh tế. Nó biến một chương trình giải trí thành một lớp học văn hóa đại chúng, nơi khán giả (cả trong và ngoài nước) đều được tiếp nhận những giá trị cốt lõi của Hàn Quốc một cách tự nhiên nhất, không gượng ép.

Chúng ta không thể tách rời sự thành công của chương trình này khỏi bối cảnh 'Hallyu 4.0'. 'Welcome, First Time in Korea?' là một công cụ tiếp thị du lịch thượng thừa. Nó không quảng cáo Seoul như một thành phố vô hồn, mà như một 'trải nghiệm sống'. Việc lựa chọn khách mời từ khắp các châu lục thể hiện tham vọng đa dạng hóa đối tượng khán giả và khẳng định vị thế của Hàn Quốc như một trung tâm văn hóa mới của thế giới. Chương trình đã chạm đến trái tim người xem bằng cách khai thác những giá trị phổ quát: tình bạn, sự tò mò và lòng hiếu khách. Dù đôi khi vẫn còn những khoảnh khắc được biên tập hơi quá đà để tạo kịch tính (melodramatic), nhưng nhìn chung, đây vẫn là một mẫu mực cho việc làm truyền hình thực tế kết hợp với tư duy điện ảnh và nhân văn.