퀸덤

Thông thường, các chương trình sống còn (survival shows) khai thác sự ngây ngô và khát vọng của những thực tập sinh vô danh. Nhưng 'Queendom' chọn một lộ trình nguy hiểm hơn: đặt những thực thể đã hoàn thiện vào trạng thái 'phải chứng minh'. Về mặt tự sự (narrative), chương trình được xây dựng như một vở bi kịch Hy Lạp chia làm nhiều hồi. Mỗi vòng thi không chỉ là một bài hát, mà là một phép thử về giới hạn nghệ thuật. Chúng ta thấy Park Bom – một biểu tượng của quá khứ – đối diện với sự cô độc; chúng ta thấy AOA – những người tưởng như đã ở bên kia sườn dốc – tìm lại bản ngã qua những bộ suit đầy quyền lực. Cấu trúc này tạo ra một sự căng thẳng mang tính triết học: Liệu danh tiếng là một ngai vàng vững chãi hay là một chiếc lồng vàng kìm hãm sự sáng tạo? Mnet đã cực kỳ sắc sảo khi không tập trung vào những màn đấu đá rẻ tiền (evil editing) mà tập trung vào sự va chạm của các tư duy nghệ thuật khác nhau.

Hãy nhìn vào màn trình diễn 'Lion' của (G)I-DLE. Đó không còn là K-pop; đó là điện ảnh sân khấu (theatrical cinema). Jeon Soyeen không chỉ là một idol, cô ấy là một đạo diễn thực thụ. Việc sử dụng màu đỏ quyền lực, hình ảnh chiếc lồng, và những bước đi mang tính nghi lễ đã biến sân khấu thành một lễ đăng quang của nữ quyền. Hay màn cover 'Destiny' của Oh My Girl – một sự tái cấu trúc hoàn hảo về mặt thẩm mỹ phương Đông. Họ không chỉ hát lại một bài hát của Lovelyz; họ đang kể một câu chuyện về sự chuyển giao giữa truyền thống và hiện đại thông qua trang phục Hanbok cách tân và những đường múa uyển chuyển như dải lụa. Đây là nơi 'Queendom' vượt xa khỏi định nghĩa âm nhạc đại chúng để chạm ngưỡng nghệ thuật trình diễn (Performance Art). Mỗi tiết mục là một tiểu thế giới với đầy đủ các yếu tố: Mise-en-scène (dàn cảnh), Lighting (ánh sáng) và Choreography (biên đạo) mang tính biểu tượng cao.

Một trong những khía cạnh thú vị nhất của 'Queendom' là cách nó phản ánh sự thay đổi trong tâm lý khán giả (Male/Female Gaze). Chương trình không còn ép buộc các nữ thần tượng phải mỉm cười ngọt ngào để chiều lòng người hâm mộ. Thay vào đó, nó tôn vinh sự thống trị, sự giận dữ, và lòng kiêu hãnh. Màn trình diễn 'Egotistic' của AOA là một cột mốc quan trọng. Việc các vũ công nam mặc váy và nhảy múa quanh những quý cô mặc suit không chỉ là một sự đảo ngược vai trò giới (gender reversal), mà là một lời tuyên ngôn đanh thép về sự giải phóng. Ở góc độ phê bình, tôi đánh giá cao cách chương trình cho phép các nghệ sĩ nữ được thể hiện 'cái tôi' (the Ego) một cách trần trụi nhất. Họ không còn là sản phẩm của các lò đào tạo; họ là những nhà sáng tạo nội dung đang tự viết nên huyền thoại của mình.

Chúng ta không thể bỏ qua bàn tay dàn dựng của các nhà sản xuất. Trong điện ảnh, dựng phim (editing) là cách để định hướng cảm xúc. Ở 'Queendom', nhịp độ được đẩy lên cao trào thông qua các màn reaction (phản ứng) của đối thủ. Sự tương phản giữa ánh sáng rực rỡ trên sân khấu và bóng tối trong hậu trường, giữa tiếng hò reo của fan và sự im lặng đầy áp lực trước khi công bố kết quả, tạo nên một hiệu ứng tâm lý mạnh mẽ. Tuy nhiên, đôi khi sự can thiệp này trở nên quá đà, làm mờ đi tính chân thực của nghệ thuật. Nhưng nhìn chung, 'Queendom' đã thành công trong việc tạo ra một 'hyper-reality' (siêu thực tại), nơi mà mọi giọt nước mắt hay nụ cười đều được tính toán để tạo ra tác động thị giác mạnh nhất.