Điên Thì Có Sao

Ngay từ những khung hình đầu tiên, 'Điên Thì Có Sao' đã thiết lập một thế giới quan khác biệt thông qua nghệ thuật hoạt hình stop-motion đầy phong cách. Go Moon-young (Seo Ye Ji) không phải là một nữ chính hiền lành, chịu đựng theo mô-típ 'Cinderella'. Cô là một thực thể bước ra từ thế giới của Brothers Grimm – sắc lẹm, tàn nhẫn và đầy kiêu hãnh. Sự đảo ngược vai trò giới trong bộ phim này là một điểm nhấn sắc sảo. Moon-young đóng vai kẻ săn mồi, một 'con quái vật' xinh đẹp mang theo trái tim trống rỗng, trong khi Moon Kang-tae (Kim Soo Hyun) lại là người giữ vai trò nuôi dưỡng, chăm sóc – vốn thường được mặc định cho nữ giới. Những câu chuyện của Moon-young như 'Cậu bé ăn ác mộng' hay 'Đứa trẻ thây ma' không phải là những trang viết dành cho trẻ thơ theo nghĩa thông thường. Chúng là những ẩn dụ rùng rợn về sự bỏ rơi, sự thiếu hụt tình thương và sự giam cầm tinh thần. Bộ phim đã sử dụng chất liệu cổ tích không phải để thoát ly thực tại, mà để 'mã hóa' những nỗi đau không thể nói thành lời. Mỗi tập phim là một chương trong cuốn sách đời thực, nơi những biểu tượng như đôi giày đỏ, mái tóc dài hay chiếc lồng sắt được tái định nghĩa một cách đầy trí tuệ, phản ánh sự khao khát tự do của những linh hồn bị giam cầm trong quá khứ.

Nếu Go Moon-young là hiện thân của sự bùng nổ và hỗn loạn, thì Moon Kang-tae lại là hiện thân của sự kìm nén đến mức nghẹt thở. Với tư cách là một nhà phê bình, tôi đặc biệt ấn tượng với cách biên kịch xây dựng áp lực nội tại của nhân vật này. Kang-tae không 'điên' theo cách xã hội định nghĩa, nhưng anh ta mang một sự tổn thương sâu sắc dưới lớp mặt nạ của một người chăm sóc tận tụy. Sự 'ngoan ngoãn' của Kang-tae thực chất là một cơ chế phòng vệ, một sự trốn chạy khỏi cái tôi cá nhân để phục vụ người anh trai tự kỷ Moon Sang-tae. Anh ta không sống; anh ta chỉ đang tồn tại và chịu đựng. Những cảnh quay cận cảnh đôi mắt của Kim Soo Hyun cho thấy một đại dương của sự mệt mỏi và khao khát được yêu thương. Mối quan hệ giữa Kang-tae và Sang-tae là một trục quay quan trọng của bộ phim. Nó đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa trách nhiệm gia đình và sự tự do cá nhân. Kang-tae là hình mẫu điển hình của những đứa trẻ phải trưởng thành quá sớm, những người tin rằng họ không có quyền được hạnh phúc. Sự gặp gỡ với Moon-young chính là cú hích phá vỡ lớp vỏ bọc hoàn hảo đó, buộc anh phải đối mặt với thực tế rằng: việc bộc lộ nỗi đau và sự ích kỷ đôi khi mới chính là biểu hiện của sự lành mạnh về tâm hồn.

Bối cảnh 'Tòa lâu đài bị nguyền rủa' của gia đình Go Moon-young không chỉ là một thiết kế bối cảnh xuất sắc mà còn là một nhân vật độc lập, đại diện cho di sản của sự lạm dụng và ám ảnh người mẹ. Trong phân tích điện ảnh, kiến trúc này mang đậm phong cách Gothic, nơi bóng tối ngự trị và những hành lang dài dằng dặc tượng trưng cho những ký ức bị chôn vùi. Hình tượng người mẹ của Moon-young – một tác giả tiểu thuyết trinh thám với tư duy chiếm hữu cực đoan – là nguồn cơn của mọi sự đứt gãy. Bộ phim đã rất dũng cảm khi khai thác đề tài sự độc hại trong mối quan hệ mẹ con, một chủ đề nhạy cảm trong văn hóa phương Đông. Moon-young bị mẹ coi như một 'tác phẩm nghệ thuật' chứ không phải một con người. Chính sự giam cầm này đã tạo nên một nhân cách chống đối xã hội như một cơ chế sinh tồn. Khi Kang-tae bước vào lâu đài đó, anh không chỉ giải cứu Moon-young mà còn đang đối diện với những bóng ma trong chính quá khứ của mình – nỗi mặc cảm tội lỗi về người mẹ đã khuất. Sự đan xen giữa hai gia đình, hai nỗi đau chung một nguồn gốc là sự thiếu vắng tình thương vô điều kiện, đã tạo nên một kết cấu nội dung đa tầng, giàu tính nhân văn và triết lý.

Sẽ là một thiếu sót lớn nếu không phân tích nhân vật Moon Sang-tae. Trong nhiều bộ phim, nhân vật tự kỷ thường chỉ đóng vai trò làm nền hoặc tạo ra sự thương hại. Nhưng ở 'Điên Thì Có Sao', Sang-tae là trung tâm của sự thức tỉnh. Anh không chỉ là người cần được chăm sóc; anh là người duy nhất nhìn thế giới bằng sự trung thực tuyệt đối. Cách Sang-tae vẽ, cách anh ghi nhớ mọi thứ và cách anh vượt qua nỗi sợ 'con bướm' là một hành trình anh hùng không kém bất kỳ ai. Chính Sang-tae là người đã 'hợp thức hóa' gia đình ba người này. Anh chấp nhận Moon-young vào gia đình không phải bằng lý trí, mà bằng một bản năng thuần khiết về sự đồng điệu của những tâm hồn lạc lối. Cảnh phim Sang-tae tuyên bố mình là anh cả và bảo vệ hai đứa em nhỏ chính là khoảnh khắc xúc động nhất, đánh dấu sự trưởng thành thực sự của tất cả các nhân vật. Bộ phim đã gửi gắm một thông điệp sắc sảo: đôi khi những người bị xã hội coi là 'khiếm khuyết' lại là những người có khả năng yêu thương trọn vẹn nhất, vì họ không biết cách che đậy bản chất của mình bằng những lớp mặt nạ xã giao.