Sweet Home: Thế giới ma quái

Điểm độc đáo nhất giúp 'Sweet Home' tách biệt khỏi các bộ phim về thảm họa hay zombie truyền thống chính là cơ chế biến đổi. Thay vì một loại virus lây lan qua vết cắn hay đường máu, sự 'quái vật hóa' bắt nguồn từ bên trong. Đây là một ẩn dụ sắc sảo về tâm lý học: con người bị nuốt chửng bởi chính khát vọng của mình. Kẻ khao khát cơ bắp trở thành quái vật Protein khổng lồ; người mẹ mất con hóa thành một bào thai vĩnh cửu trong tử cung nhầy nhụa; kẻ bị hói biến thành quái vật với mái tóc rậm rạp. Trong nhãn quan của một nhà phê bình, tôi thấy đây là sự hiện thực hóa khái niệm 'Cái bóng' (The Shadow) của Carl Jung. Những gì chúng ta đè nén, những gì chúng ta thèm khát nhưng không thể đạt được trong xã hội văn minh, giờ đây có cơ hội bộc phát và thống trị thể xác. 'Sweet Home' đặt ra một câu hỏi nghiệt ngã: Nếu ham muốn là thứ giúp chúng ta tiến lên, thì liệu nó có đồng thời là xiềng xích kéo chúng ta xuống vực thẳm của sự phi nhân?

Bối cảnh căn chung cư cũ nát Green Home không chỉ là một địa điểm; nó là một nhân vật. Với cấu trúc khép kín, chật chội và tăm tối, nó đại diện cho một xã hội Hàn Quốc thu nhỏ nơi con người sống sát vách nhau nhưng hoàn toàn xa lạ. Sự cô lập của Cha Hyun-su trong căn phòng bừa bãi là hình ảnh phản chiếu của thế hệ 'Hikikomori' (những người trẻ tự giam mình), những người bị tổn thương bởi bạo lực học đường và sự thờ ơ của gia đình. Khi thảm họa ập đến, các tầng lớp của chung cư buộc phải giao thoa. Từ một gã côn đồ mang sẹo, một cựu lính đặc nhiệm, cho đến người đàn ông sùng đạo và những sinh viên trẻ, họ phải đối mặt với nhau trước khi đối mặt với quái vật. Đạo diễn Lee Eung-bok đã khai thác triệt để không gian hẹp để tạo ra cảm giác ngột ngạt (claustrophobia). Những hành lang hun hút, những thang máy hỏng hóc đều góp phần đẩy cao kịch tính, biến mỗi góc tối thành một mối đe dọa tiềm tàng. Tại đây, lòng tốt và sự ích kỷ va chạm liên tục, đặt người xem vào một cuộc thử nghiệm đạo đức không hồi kết.

Trung tâm của cuộc chiến là sự đối lập tư tưởng giữa Cha Hyun-su (Song Kang) và Lee Eun-hyeok (Lee Do-hyun). Hyun-su là hiện thân của sự mâu thuẫn: cậu là một 'người nhiễm bệnh' nhưng lại dùng sức mạnh đó để bảo vệ loài người. Sự đấu tranh nội tâm của cậu – việc đối thoại với phiên bản quái vật trong gương – là những phân cảnh đắt giá nhất, mô tả quá trình giữ gìn nhân tính giữa cơn bão dục vọng. Ngược lại, Lee Eun-hyeok đại diện cho lý trí lạnh lùng, thậm chí là tàn nhẫn. Với tư cách là người lãnh đạo tự thân, Eun-hyeok sẵn sàng hy sinh thiểu số để bảo vệ đa số, biến những người sống sót thành những quân cờ trên bàn cờ sinh tồn. Sự tương tác giữa sự hy sinh cảm tính của Hyun-su và chiến lược thực dụng của Eun-hyeok tạo nên một sự cân bằng mong manh, phản ánh cuộc chiến giữa trái tim và khối óc trong những tình huống ngặt nghèo nhất.

Thiết kế quái vật trong 'Sweet Home' là một thành tựu đáng kinh ngạc của đội ngũ VFX và hóa trang (với sự hỗ trợ từ Legacy Effects - đơn vị từng làm việc cho Avatar). Mỗi quái vật đều có một câu chuyện riêng, một nỗi đau riêng hiện hữu trên cơ thể chúng. Quái vật 'Mắt' tượng trưng cho sự tò mò và kiểm soát; quái vật 'Chạy' tượng trưng cho sự hèn nhát muốn trốn chạy. Khác với sự rập khuôn của zombie, mỗi lần một quái vật mới xuất hiện, người xem không chỉ cảm thấy sợ hãi mà còn tò mò về quá khứ của nó. Tuy nhiên, ở một vài phân cảnh, sự lạm dụng CGI đôi khi làm mất đi độ 'thật' của những va chạm vật lý, nhưng xét về tổng thể sáng tạo, đây vẫn là một bước tiến dài của phim ảnh truyền hình Á Đông trong việc xây dựng hệ thống sinh vật học (bestiary) riêng biệt.

Dù bao trùm bởi màu sắc u tối và máu me, 'Sweet Home' thực chất là một bài ca về hy vọng. Hy vọng không đến từ việc tìm ra thuốc chữa hay sự cứu giúp từ bên ngoài, mà đến từ sự kết nối giữa người với người. Những cá nhân xa lạ, ban đầu nhìn nhau bằng ánh mắt nghi ngại, cuối cùng đã học cách hy sinh vì nhau. Sự hy sinh của ông già Han Du-sik hay sự chuyển biến tâm lý của Pyeon Sang-wook từ một kẻ sát nhân máu lạnh thành một người bảo vệ là những nốt thăng cảm xúc rực rỡ. Bộ phim khẳng định: Chừng nào chúng ta còn quan tâm đến nỗi đau của người khác, chúng ta vẫn chưa phải là quái vật.