Mr. Plankton

Nhân vật trung tâm, Hae-jo (Woo Do-hwan), được xây dựng như một sai lầm của tạo hóa – kết quả của một sự nhầm lẫn tinh trùng tại phòng khám. Cái tên Hae-jo (phù du) không chỉ là định danh, nó là một bản án. Trong xã hội Hàn Quốc, nơi huyết thống và gia đình là rễ cọc bám sâu vào ý thức hệ, một kẻ 'không rõ nguồn gốc' như Hae-jo mặc nhiên bị coi là rác rưởi của hệ thống. Anh ta sống một cuộc đời lang bạt, làm những công việc đen tối, và rồi nhận được bản án tử hình từ một khối u não. Cách biên kịch đặt Hae-jo vào tình thế 'không còn gì để mất' là một thủ pháp kinh điển để khai thác sự tự do tuyệt đối – một thứ tự do đau đớn. Hae-jo không tìm cha để nhận lại tình thương; anh ta tìm cha để tìm câu trả lời cho câu hỏi hiện sinh lớn nhất: Tại sao tôi lại có mặt trên đời này? Sự sắc sảo của bộ phim nằm ở chỗ nó không lãng mạn hóa sự lạc lõng. Nó phơi bày sự thô mộc, cay đắng của một người đàn ông luôn cảm thấy mình là một 'dị vật' trong cơ thể xã hội.

Đối trọng với Hae-jo là Jo Jae-mi (Lee Yoo-mi) – người phụ nữ bất hạnh nhất thế gian ngay trước thềm đám cưới hoàng tráng với người thừa kế của một gia tộc bảo thủ. Việc Jae-mi bị mãn kinh sớm ở tuổi đôi mươi là một ẩn dụ đầy tàn nhẫn về sự đứt gãy của thiên chức và kỳ vọng xã hội. Trong mắt gia tộc Eo, cô chỉ là một 'chiếc máy đẻ' để duy trì dòng dõi. Khi chiếc máy ấy hỏng, giá trị của cô về bằng không. Sự kết nối giữa Hae-jo và Jae-mi không đơn thuần là tình cũ không rủ cũng tới, mà là sự đồng điệu giữa hai linh hồn bị xã hội 'đánh hỏng'. Họ đều là những kẻ không thể đáp ứng tiêu chuẩn của thế giới bình thường. Cuộc 'bắt cóc' cô dâu trong ngày cưới không phải là một hành động lãng mạn sáo rỗng, mà là một sự giải thoát cưỡng chế, đưa Jae-mi ra khỏi lồng kính của những giáo điều phong kiến để bước vào một hành trình của sự hỗn loạn nhưng chân thật.

Dưới lăng kính phê bình, cấu trúc của 'Mr. Plankton' tuân thủ chặt chẽ motif phim hành trình (road movie). Mỗi chặng dừng chân, từ những vùng quê hẻo lánh đến những bờ biển lộng gió, đều phản chiếu một mảnh ghép tâm lý của nhân vật. Chuyển động vật lý của chiếc xe cũ kỹ trên đường cao tốc tỷ lệ nghịch với sự tĩnh lặng dần đều trong tâm trí Hae-jo khi cái chết cận kề. Phim sử dụng nhịp điệu rất biến ảo: có những đoạn nhanh, dồn dập với những màn rượt đuổi hài hước đen tối (dark comedy) từ phía anh chồng hụt Eo Heung, nhưng cũng có những khoảng lặng mênh mông, nơi máy quay dừng lại rất lâu ở ánh mắt của Woo Do-hwan. Sự đan xen này tạo nên một trải nghiệm thị giác và cảm xúc đầy kích thích, khiến người xem không bao giờ đoán định được điểm đến cuối cùng sẽ là bi kịch hay là một sự cứu rỗi mang tính siêu hình.

Một trong những điểm sáng nhất của tác phẩm là cách nó xử lý chủ đề cái chết. Thay vì chìm đắm trong nước mắt của dòng phim melodrama truyền thống, 'Mr. Plankton' chọn cách cười nhạo vào mặt định mệnh. Những tình huống dở khóc dở cười, những nhân vật phụ kỳ quái và cách hành xử 'điên rồ' của các nhân vật chính tạo nên một lớp vỏ bọc hài kịch đen (black comedy) tinh tế. Điều này không làm giảm đi sức nặng của nỗi đau, trái lại, nó làm nổi bật sự kiên cường của những con người nhỏ bé. Họ khiêu vũ, họ cãi vã, họ ăn uống ngon lành ngay cả khi biết rằng ngày mai có thể không bao giờ tới. Đây chính là tinh thần của triết học hiện sinh: thế giới là phi lý, và cách duy nhất để chiến thắng sự phi lý đó là sống hết mình trong từng khoảnh khắc hiện tại.

Cuối cùng, 'Mr. Plankton' đặt ra một câu hỏi đau đáu: Liệu một cá nhân vô danh, một hạt bụi đời có ý nghĩa gì đối với thế giới này? Câu trả lời nằm ở chính hình ảnh những sinh vật phù du. Chúng có vẻ vô giá trị, nhưng chúng là nền tảng của chuỗi thức ăn, là khởi nguồn của sự sống đại dương. Hae-jo có thể không phải là một vĩ nhân, không có một gia đình danh giá, nhưng sự hiện diện của anh đã thay đổi cuộc đời Jae-mi, đã làm lung lay những cột trụ mục nát của gia tộc Eo, và để lại một dấu ấn không thể phai mờ trong lòng những người anh đi qua. Tác phẩm đã thành công trong việc nâng tầm một câu chuyện tình yêu ngang trái thành một bài ca về phẩm giá con người – thứ phẩm giá không được ban phát bởi huyết thống mà được tạo nên bởi lòng trắc ẩn và sự can đảm đối diện với sự hư vô.