한끼줍쇼

Trung tâm của cấu trúc 'Let’s Eat Dinner Together' không nằm ở mâm cơm, mà nằm ở cái bấm chuông. Trong điện ảnh học, cánh cửa luôn là biểu tượng của sự ngăn cách giữa thế giới nội tâm và ngoại giới. Chương trình này đã biến hành động 'bấm chuông' thành một cao trào kịch tính đầy tính triết học. Mỗi lần Kang Ho-dong hay Lee Kyung-kyu đứng trước một cổng nhà cao cửa rộng tại Gangnam hay một căn hộ chung cư cũ kỹ ở Eunpyeong, chúng ta đang chứng kiến sự va chạm giữa hai thế giới. Tiếng chuông vang lên là lúc sự riêng tư bị thách thức bởi sự chân thành (hoặc đôi khi là sự đường đột). Tôi đặc biệt chú ý đến cách máy quay bắt trọn khoảnh khắc do dự của chủ nhà qua hệ thống intercom. Đó là vài giây của sự phán xét, sự ngờ vực và cuối cùng là sự lựa chọn. Trong một xã hội Hàn Quốc hiện đại đầy rẫy sự bất an và tính bảo mật cao, việc mở cửa cho một người lạ (dù họ là người nổi tiếng) là một hành động dũng cảm về mặt xã hội. Những cánh cửa đóng sầm, những lời từ chối khéo léo hay những tiếng im lặng đáng sợ phía sau loa thoại chính là những lát cắt chân thực nhất về tâm thế của con người hiện đại: chúng ta thèm khát sự kết nối nhưng lại sợ hãi sự xâm nhập.

Sự thành công mang tính biểu tượng của chương trình dựa trên cấu trúc 'Dualism' (Tính nhị nguyên) giữa hai người dẫn chương trình. Lee Kyung-kyu đại diện cho 'Cái Tôi' thực tế, có phần hoài nghi và lười biếng – hiện thân của một xã hội đang mệt mỏi với những lễ nghi giả tạo. Ông không ngại thể hiện sự bực bội khi bị từ chối, ông khao khát được về nhà sớm, và chính điều đó tạo nên tính thực tế (realism) tuyệt đối cho show. Ngược lại, Kang Ho-dong là hiện thân của 'Cái Ta' lý tưởng, đầy nhiệt huyết, tin tưởng vào tình người và sức mạnh của sự giao tiếp. Sự tương tác giữa họ không chỉ là tấu hài; đó là cuộc đối thoại giữa hai triết lý sống. Ho-dong cố gắng tìm kiếm một câu chuyện cổ tích trong mỗi ngôi nhà, trong khi Kyung-kyu nhắc nhở chúng ta rằng cuộc đời là những bữa cơm vội vàng. Chính sự chênh lệch này đã tạo ra một nhịp điệu biên tập hoàn hảo, giúp chương trình không bị rơi vào vũng lầy của sự sến súa (melodrama) hay sự lạnh lùng khô khốc. Họ giống như Don Quixote và Sancho Panza của thời đại kỹ thuật số, cưỡi ngựa (hoặc đi bộ) qua những mê cung bê tông để tìm kiếm ý nghĩa của sự đồng bàn.

Dưới góc độ phê bình, 'Let’s Eat Dinner Together' là một bản đồ xã hội học sống động. Mỗi tập phim là một cuộc khảo sát về kiến trúc và không gian sống. Từ những biệt thự sang trọng ẩn sau những bức tường đá cao vút, nơi camera thường bị từ chối bởi những bảo vệ nghiêm ngặt, cho đến những căn phòng 'rooftop' (oktap-bang) chật hẹp nhưng ấm cúng của những người trẻ đang chật vật khởi nghiệp. Chương trình vô tình (hoặc hữu ý) phơi bày khoảng cách giàu nghèo một cách tinh tế nhất. Chúng ta thấy sự khác biệt trong cách sắp xếp bàn ăn, trong những món ăn phụ (banchan), và trong cả những câu chuyện được kể. Tuy nhiên, điều kỳ diệu là khi ngồi xuống trước mâm cơm, mọi rào cản giai cấp dường như tạm thời bị xóa nhòa. Một vị chủ tịch tập đoàn hay một sinh viên nghèo đều có chung những lo toan về gia đình, về tương lai. Chương trình đã dùng bữa cơm như một 'chất dung môi' để hòa tan những định kiến xã hội, cho thấy rằng dù ở trong không gian kiến trúc nào, con người vẫn luôn có nhu cầu được lắng nghe và thấu cảm.

Khác với các chương trình 'Mukbang' hay các cuộc thi đầu bếp thượng hạng, ẩm thực trong 'Let’s Eat Dinner Together' thường sơ sài, đôi khi chỉ là bát mì tôm nấu vội, đĩa kim chi lấy từ tủ lạnh hay vài món xào từ hôm trước. Nhưng chính sự 'không hoàn hảo' đó lại mang lại giá trị thẩm mỹ cao nhất. Trong điện ảnh thực tế, sự chân thực nằm ở những vết xước. Việc chia sẻ một bữa cơm bình dân là một nghi thức giải thiêng sự hào nhoáng của giới nghệ sĩ. Khi Ho-dong hay các khách mời thần tượng cầm đũa ăn một cách ngon lành những món đồ ăn thừa của chủ nhà, một sợi dây liên kết vô hình được thiết lập. Đó là sự công nhận giá trị của lao động và sự chăm sóc trong gia đình. Món ăn ở đây không đóng vai trò kích thích vị giác của khán giả, mà đóng vai trò là một 'macguffin' – một cái cớ để mở ra những cuộc đối thoại sâu sắc về cuộc đời. Chúng ta không xem để biết món đó ngon thế nào, chúng ta xem để biết người nấu nó đã sống một cuộc đời ra sao.

Sức mạnh lớn nhất của format này chính là tính bất định (unpredictability). Không có kịch bản nào có thể dự đoán được ai sẽ mở cửa. Những chủ nhà – những người dân bình thường – trở thành những diễn viên xuất sắc nhất vì họ không diễn. Có những giọt nước mắt rơi xuống khi một bà lão neo đơn được có người ăn cùng bữa tối đầu tiên sau nhiều năm. Có những nụ cười bẽn lẽn của những cặp vợ chồng trẻ vừa dọn về nhà mới. Biên tập viên của chương trình đã rất thông minh khi giữ lại những đoạn hội thoại vụng về, những khoảng lặng dài khi không biết nói gì tiếp theo. Đó chính là nhịp điệu của đời thực. Trong một thế giới mà mọi thứ đều được tối ưu hóa và lập trình, sự ngẫu nhiên của 'Let’s Eat Dinner Together' giống như một làn gió trong lành. Nó nhắc nhở chúng ta rằng những câu chuyện hay nhất không nằm trong studio, mà nằm ngay sau cánh cửa nhà hàng xóm.