Cảnh Báo Tình Yêu

Cái lõi của 'Love Alarm' nằm ở ý tưởng về một ứng dụng không bao giờ biết nói dối. Trong thế giới này, sự chân thành không được đo bằng ánh mắt hay cử chỉ, mà bằng một tiếng 'ping' khô khốc. Từ góc độ nghiên cứu điện ảnh, đây là một thiết lập bối cảnh (world-building) cực kỳ tàn nhẫn. Nó tước bỏ đi 'sự mơ hồ' (ambiguity) – thứ vốn dĩ là vẻ đẹp và là nỗi đau lớn nhất của tình yêu. Khi ứng dụng Love Alarm xuất hiện, nó tạo ra một 'Panopticon' (nhà tù toàn cảnh) của cảm xúc. Bạn không thể giấu giếm tình cảm của mình, và bạn cũng không thể giả vờ yêu ai đó. Nhìn sâu hơn vào cấu trúc tự sự của phần 1, chúng ta thấy một xã hội bị chia cắt. Những người nhận được nhiều lượt thích trở thành tầng lớp thượng đẳng mới (The Badge Club), trong khi những người cô đơn bị đẩy ra ngoài rìa xã hội, thậm chí dẫn đến những vụ tự sát tập thể. Đây chính là điểm mà 'Love Alarm' vượt xa ranh giới của một phim 'idol drama' thông thường để chạm đến ngưỡng của 'Black Mirror'. Tác giả đã cực kỳ thông minh khi sử dụng ứng dụng này như một phép ẩn dụ cho sự phụ thuộc của thế hệ Z vào mạng xã hội: chúng ta không tin vào cảm giác của chính mình cho đến khi thấy một con số (like, view, hoặc chuông báo) xác nhận điều đó. Sự xâm lăng của công nghệ vào 10 mét bán kính riêng tư nhất của con người chính là sự tận thế của sự lãng mạn truyền thống.

Nhân vật trung tâm Kim Jojo, qua sự thể hiện của Kim So-hyun, là một thực thể phức tạp được xây dựng trên nền tảng của chấn thương tâm lý (trauma). Jojo không đơn giản là một cô gái nghèo vượt khó; cô là một người sống sót sau thảm kịch gia đình, và chính nỗi đau đó định hình cách cô phản ứng với Love Alarm. Việc Jojo sử dụng chức năng 'Shield' (Lá chắn) là một tình tiết mang tính then chốt về mặt biểu tượng. Trong khi thế giới khao khát được hiển thị, Jojo chọn cách ẩn mình. 'Shield' không chỉ là một tính năng phần mềm, nó là cơ chế phòng vệ tâm lý. Jojo sợ hãi sự phơi bày. Cô yêu Hwang Sun-oh bằng một tình yêu nồng cháy của tuổi trẻ, nhưng lại tự tay cắt đứt kết nối đó vì cảm thấy mình không xứng đáng hoặc quá tổn thương để đối diện với sự ràng buộc của thuật toán. Sự mâu thuẫn của Jojo chính là điểm gây tranh cãi nhất nhưng cũng thực tế nhất: Con người là sinh vật duy nhất có khả năng lừa dối chính mình ngay cả khi sự thật đang hiển hiện trên màn hình điện thoại. Việc cô chọn Hye-yeong ở phần sau không phải là một sự phản bội lại tình yêu mãnh liệt với Sun-oh, mà là sự lựa chọn của một người trưởng thành tìm kiếm sự an yên (stability) thay vì những xung động điện từ đầy rủi ro.

Mối quan hệ giữa Sun-oh và Hye-yeong là một nghiên cứu điển hình về nam tính trong điện ảnh Hàn Quốc đương đại. Sun-oh (Song Kang) đại diện cho 'Bản năng': trực diện, nồng nhiệt, và cũng đầy tính chiếm hữu. Anh là sản phẩm hoàn hảo của kỷ nguyên Love Alarm – anh dựa hoàn toàn vào tiếng chuông để xác định giá trị của bản thân và tình yêu của mình. Khi tiếng chuông của Jojo không vang lên dành cho anh, thế giới của Sun-oh sụp đổ vì anh không có công cụ nào khác để hiểu về tình cảm ngoài công nghệ. Ngược lại, Lee Hye-yeong (Jung Ga-ram) là một 'phế tích' của chủ nghĩa lãng mạn cổ điển. Anh chọn cách yêu mà không cần ứng dụng, chọn cách đứng ngoài vòng bán kính 10 mét để chờ đợi. Hye-yeong là nhân vật duy nhất thách thức quyền năng của thuật toán bằng sự kiên trì vật lý. Sự lựa chọn của Jojo dành cho Hye-yeong ở cuối phim, dù gây phẫn nộ cho phần lớn khán giả (những người tôn thờ thẩm mỹ của Sun-oh), lại là một chiến thắng về mặt tư tưởng của đạo diễn: Tình yêu chân chính cần thời gian để bồi đắp, chứ không phải một tín hiệu GPS. Tuy nhiên, sự phát triển nhân vật của Sun-oh ở phần 2 lại bị kịch bản làm cho trở nên quá bi lụy, đánh mất đi sức nặng đối trọng cần thiết, khiến cho cán cân cảm xúc của bộ phim bị lệch nhịp.

Tôi phải thẳng thắn rằng, nếu phần 1 là một bài thơ neon đầy màu sắc và cảm xúc, thì phần 2 là một bài báo cáo xã hội học khô khan và có phần lạc lối. Sự thay đổi đạo diễn đã làm thay đổi hoàn toàn ngôn ngữ hình ảnh và nhịp độ. Ở phần 1, chúng ta thấy những khung hình mơ mộng, ánh sáng vàng ấm áp của mùa thu đối lập với sắc xanh lạnh lẽo của ứng dụng. Sang phần 2, mọi thứ trở nên u ám, nặng nề một cách không cần thiết. Vấn đề lớn nhất của 'Love Alarm 2' là việc giải quyết chức năng 'Spear' (Ngọn giáo). Việc cố gắng cơ khí hóa những khái niệm như 'người sẽ yêu' thông qua thuật toán phiên bản 2.0 đã khiến bộ phim tự sa lầy vào chính cái bẫy logic của nó. Phim cố gắng chứng minh rằng con người có ý chí tự do, nhưng lại để các nhân vật chạy theo việc sửa lỗi phần mềm để chứng minh tình yêu. Đây là một sự mâu thuẫn về mặt tự sự (narrative inconsistency). Tuy nhiên, xét về mặt ý nghĩa, cái kết của bộ phim là một nỗ lực cứu vãn tính nhân bản: Jojo cuối cùng đã nhận ra rằng tiếng chuông không quan trọng bằng việc cô muốn ở bên ai. Đáng tiếc, cách triển khai quá chậm chạp đã khiến thông điệp này bị lu mờ.

Love Alarm để lại một dư vị đắng chát về tương lai của các mối quan hệ nhân sinh. Nó phản ánh chính xác sự lo âu của thời đại: nỗi sợ bị từ chối và nỗi ám ảnh về việc phải được yêu thích. Trong phim, ứng dụng này đã tạo ra một thế hệ 'tàn tật về cảm xúc', những người không biết cách thổ lộ lời yêu nếu pin điện thoại dưới 5%. Nhìn từ góc độ phê bình chuyên sâu, bộ phim đã thành công trong việc tạo dựng một 'Dystopia lãng mạn'. Nó không cần đến robot hay chiến tranh hạt nhân để mô tả sự hủy diệt; nó chỉ cần một vòng tròn nhỏ trên màn hình điện thoại để chia rẽ con người. Dù còn những hạt sạn về kịch bản, đặc biệt là ở nửa sau, Love Alarm vẫn đứng vững như một tác phẩm quan trọng của Netflix Korea, buộc khán giả phải nhìn lại chiếc điện thoại trên tay mình và tự hỏi: 'Nếu ứng dụng này tồn tại, liệu tôi có dám bật nó lên không?'