Hướng Tới Thiên Đường

Nhân vật trung tâm Han Geu-roo (Tang Jun-sang thủ vai) mắc hội chứng Asperger. Trong điện ảnh, các nhân vật tự kỷ thường bị đóng khung vào hai thái cực: hoặc là những thiên tài kỳ dị, hoặc là gánh nặng cần lòng thương hại. Nhưng Geu-roo của 'Move To Heaven' được xây dựng với một sự thấu thị khác biệt. Đối với Geu-roo, thế giới là một chuỗi các quy tắc logic và sự ngăn nắp tuyệt đối. Chính 'khiếm khuyết' này lại trở thành công cụ hoàn hảo nhất để thực hiện công việc dọn dẹp di vật. Tại sao? Vì Geu-roo không phán xét. Cậu nhìn nhận những hiện trường cái chết – dù là căn phòng hôi thối của một cụ già neo đơn hay căn hộ của một bác sĩ bị sát hại – bằng một đôi mắt khách quan đến kỳ lạ. Cậu lắng nghe tiếng nói của những đồ vật mà người bình thường coi là rác thải. Một biên lai chuyển tiền, một gói bánh quy quá hạn, hay một lá thư chưa gửi... tất cả đều được cậu sắp xếp vào chiếc hộp màu vàng của 'Move To Heaven' với sự trân trọng tuyệt đối. Phim đã khéo léo biến sự ám ảnh cưỡng chế (OCD) và tính cách rập khuôn của Geu-roo thành một 'nghi lễ thanh tẩy'. Khi Geu-roo tháo bỏ găng tay, cúi đầu trước người quá cố và nói: 'Tôi là Han Geu-roo, chúng tôi đến để giúp bạn thu dọn những món đồ cuối cùng', đó không chỉ là lời chào, đó là một tuyên ngôn về phẩm giá con người. Sự im lặng của Geu-roo chính là khoảng trống cần thiết để những câu chuyện của người chết được vang vọng.

Sự xuất hiện của người chú Sang-koo (Lee Je-hoon) là một cú hích cần thiết để phá vỡ cấu trúc tĩnh lặng của bộ phim. Nếu Geu-roo là mặt hồ phẳng lặng, thì Sang-koo là cơn bão bụi bặm, thô lỗ và đầy vết sẹo tâm lý. Sự tương phản này tạo ra một động lực kể chuyện (narrative drive) mạnh mẽ. Sang-koo nhìn những món đồ của người chết như những thứ bỏ đi, còn Geu-roo nhìn thấy đó là 'lời nói'. Hành trình của Sang-koo từ một kẻ đấm bốc lậu, đầy định kiến về cái chết, dần dần bị cảm hóa bởi sự kiên định của cháu mình chính là cốt truyện kinh điển về sự chuộc lỗi (redemption). Tuy nhiên, 'Move To Heaven' không sa đà vào sự sướt mướt rẻ tiền. Sự chuyển biến của Sang-koo diễn ra chậm rãi, qua từng vụ án, từng di vật. Nó chứng minh một luận điểm triết học quan trọng: Sự tử tế không phải là bản năng, mà là một sự lựa chọn và rèn luyện. Việc đặt một tâm hồn bị tổn thương sâu sắc bên cạnh một tâm hồn thuần khiết không tì vết đã tạo nên một phản ứng hóa học bùng nổ, khiến bộ phim vừa có sự hài hước nhẹ nhàng, vừa có sự sâu cay của thực tại.

Mỗi tập phim của 'Move To Heaven' là một tiểu luận xã hội sắc sảo về Hàn Quốc đương đại – một xã hội phát triển rực rỡ nhưng cũng đầy rẫy những góc tối cô độc. Phim dũng cảm chạm đến những vấn đề nhạy cảm: sự bỏ rơi người già (Gokeisou), quyền lợi của người lao động trẻ, sự kỳ thị đối với cộng đồng LGBTQ+, và nỗi đau của những người con nuôi bị trục xuất. Đặc biệt, tập phim về cặp đôi đồng tính hay người mẹ già chờ đợi con trai trong vô vọng đã đẩy cao trào cảm xúc lên đỉnh điểm. Phim không chỉ trích trực diện các thiết chế xã hội, mà thông qua công việc của Geu-roo để chỉ ra rằng: cái chết đôi khi không đáng sợ bằng việc bị lãng quên khi vẫn còn đang sống. Những chiếc hộp màu vàng chứa đựng di vật không chỉ đơn thuần là việc vận chuyển đồ đạc, đó là việc 'vận chuyển' những sự thật bị che giấu về phía công lý và sự thấu cảm. Bộ phim đặt ra một câu hỏi hiện sinh nhức nhối: Nếu chúng ta chết đi vào ngày mai, liệu có ai đủ kiên nhẫn để đọc hết những 'tin nhắn' mà chúng ta để lại?

Dưới góc độ nghiên cứu điện ảnh, 'Move To Heaven' sở hữu một nhịp điệu (pacing) cực kỳ điềm tĩnh. Nó không vội vã. Đạo diễn cho phép khung hình dừng lại lâu hơn ở những chi tiết nhỏ: một giọt nước mắt lăn trên má Geu-roo, cách cậu sắp xếp những chiếc hộp gỗ, hay ánh sáng vàng ấm áp bao phủ lấy căn phòng sau khi đã được dọn sạch. Đây là một sự lựa chọn thẩm mỹ thông minh. Màu sắc của phim không u ám như người ta thường hình dung về cái chết. Ngược lại, nó rực rỡ, ấm áp và trong trẻo. Sự tương phản giữa hiện trường cái chết lạnh lẽo và tông màu phim ấm áp tạo nên một cảm giác 'bi kịch mỹ lệ'. Nó gợi nhắc khán giả rằng, cái chết là một phần của sự sống, và việc tiễn đưa một linh hồn cũng cần phải đẹp đẽ như cách họ đã từng hy vọng về cuộc đời.