Đoạt Hồn

Kịch bản của 'Đoạt Hồn' bắt đầu bằng một tiền đề kinh điển của dòng phim kinh dị: sự trở về của người quá cố. Tuy nhiên, Hàm Trần đã thông minh khi không đi theo lối mòn của 'zombie' hay 'oan hồn báo thù' đơn thuần. Sự trở về của bé Ái (Lâm Thanh Mỹ) được đặt trong bối cảnh một gia đình thượng lưu bán đá quý – biểu tượng của sự cứng rắn, lấp lánh nhưng cũng đầy những vết nứt tiềm ẩn. Việc bé Ái chết đuối tại Châu Đốc và sống lại một tuần sau đó không chỉ là một hiện tượng siêu nhiên; nó là một 'lỗi hệ thống' trong trật tự đạo đức của gia đình Gia Huy (Trần Bảo Sơn). Trong lý thuyết điện ảnh, sự hiện diện của một đứa trẻ 'không bình thường' thường đóng vai trò như một tấm gương phản chiếu những tội lỗi của người lớn. Khi Ái nhìn chăm chằm vào người cha, người mẹ hay người dì, ánh mắt đó không phải là của một đứa trẻ 8 tuổi, mà là của một sự phán xét tâm linh. Hàm Trần đã xây dựng cấu trúc kịch bản theo lối thắt nút đa tầng: bí mật của người cha, quá khứ của người dì và sự vô vọng của người mẹ. Từng lớp bí mật được bóc tách theo nhịp độ của những sự kiện ma quái trong nhà, tạo nên một sự cộng hưởng giữa kinh dị tâm linh và kinh dị tâm lý. Đây là điểm mà tôi đánh giá cao nhất: phim không chỉ dọa bằng tiếng động, mà dọa bằng sự thật.

Nước trong 'Đoạt Hồn' mang ý nghĩa kép. Theo quan niệm phương Đông, nước là khởi nguồn của sự sống, nhưng trong phim của Hàm Trần, sông Hậu lại trở thành một nghĩa địa mênh mông, một 'Styx' của miền Tây Nam Bộ. Cú rơi của bé Ái xuống dòng nước đục ngầu phù sa là hình ảnh ẩn dụ cho sự chìm đắm của đạo đức gia đình. Chúng ta cần chú ý đến bối cảnh Châu Đốc – vùng đất của những đền miếu và sự giao thoa văn hóa tín ngưỡng mạnh mẽ. Việc chọn bối cảnh này không chỉ để tạo không khí rùng rợn mà còn để khai thác triệt để yếu tố 'Oan hồn'. Những linh hồn chết trôi, những 'vong nhi' không được thừa nhận, tất cả đều hội tụ về đây. Sự thanh tẩy bằng nước thường mang lại sự cứu rỗi, nhưng trong 'Đoạt Hồn', nước lại mang những thực thể xa lạ trở về nhà. Những cảnh quay dưới nước với ánh sáng xanh lạnh lẽo đối lập hoàn toàn với sự ấm cúng giả tạo của hiệu kim hoàn gia đình, tạo nên một sự đứt gãy về mặt thị giác đầy dụng ý. Nước lúc này không còn gột rửa tội lỗi, mà nó đẩy tội lỗi lên bề mặt để không ai có thể ngó lơ.

Nhân vật Gia Huy của Trần Bảo Sơn là một nghiên cứu điển hình về sự nam tính độc hại và những tham vọng mù quáng. Một người đàn ông xây dựng đế chế trên những viên đá quý – thứ vật chất đẹp đẽ nhưng được mài giũa bằng máu và nước mắt. 'Đoạt Hồn' đặt ra một câu hỏi sắc lẹm: Một gia đình có thể hạnh phúc trên nền tảng của những lời nói dối? Sự xuất hiện của Thức (Huy Khánh) và Chi (Hồng Ân) đóng vai trò là những người quan sát và dẫn dắt khán giả đi vào hang ổ của những bí mật. Tuy nhiên, trung tâm của bi kịch lại nằm ở những người phụ nữ. Diệp (Ngọc Hiệp) và Tuyết (Mai Thế Hiệp) – dù ở những vai trò khác nhau – đều là nạn nhân của một hệ thống gia đình ưu tiên diện mạo hơn là tâm hồn. Việc lồng ghép yếu tố mại dâm và buôn người vào một bộ phim kinh dị là một bước đi táo bạo của Hàm Trần. Nó nâng tầm bộ phim từ một câu chuyện ma mị lên thành một lời phê phán xã hội gay gắt. Ma quỷ không đáng sợ bằng lòng người, và con quỷ thực sự trong phim không phải là linh hồn chiếm xác bé Ái, mà là những kẻ đã đẩy những cô gái trẻ vào con đường không lối thoát.

Là một đạo diễn có tư duy dựng phim cực kỳ sắc sảo (vốn xuất thân là một editor lừng danh tại Hollywood), Hàm Trần biết cách điều khiển nhịp tim của khán giả. Cách ông sử dụng 'jump-scare' trong 'Đoạt Hồn' rất chừng mực và hiệu quả. Ông không lạm dụng nó để hù dọa rẻ tiền, mà mỗi cú giật mình đều gắn liền với một sự tiết lộ về cốt truyện. Sự kết hợp giữa âm thanh thực tế và những khoảng lặng chết chóc tạo nên một bầu không khí nghẹt thở. Đặc biệt là những cảnh quay trong căn biệt thự rộng lớn nhưng thiếu hơi người. Góc máy của phim thường đặt ở những góc thấp hoặc từ trên cao nhìn xuống (God's eye view), tạo cảm giác các nhân vật luôn bị theo dõi bởi một thực thể vô hình. Màu sắc của phim chuyển biến từ tông vàng ấm áp giả tạo sang tông xanh lạnh và xám xịt khi sự thật dần phơi bày, thể hiện sự thối rữa từ bên trong của cấu trúc gia đình này.