Siêu Trộm

Dòng phim Heist (trộm cướp) luôn có một công thức vàng: tập hợp đội ngũ, lập kế hoạch, thực thi và cú lật kèo cuối cùng (the twist). Hàm Trần tuân thủ nghiêm ngặt cấu trúc này nhưng thổi vào đó một hơi thở hiện đại của tội phạm công nghệ cao. 'Siêu Trộm' bắt đầu bằng một tiền đề kinh điển: dùng một tên trộm để bắt một kẻ trộm khác. Tuy nhiên, thay vì những két sắt vật lý nặng nề, mục tiêu ở đây là 'Bóng Ma' – một thực thể vô hình trong không gian mạng. Sự thông minh của kịch bản nằm ở cách xây dựng 'Biệt đội siêu trộm' không phải là những anh hùng hào nhoáng, mà là những kẻ bên lề xã hội với những khiếm khuyết riêng biệt. Mỗi nhân vật đại diện cho một mảnh ghép của xã hội hiện đại: từ một ảo thuật gia lỗi thời, một cô bé hacker nổi loạn, đến một kẻ ngụy trang bậc thầy. Việc kết nối những mảnh ghép rời rạc này dưới sự điều khiển của Đa Đa (Nhung Kate) – một cảnh sát đặc nhiệm có nội tâm phức tạp – đã tạo ra một động lực nhóm (team dynamic) đầy thú vị, vừa hài hước vừa căng thẳng. Điều đáng khen ngợi là bộ phim không cố gắng 'Hollywood hóa' một cách khiên cưỡng mà lồng ghép khéo léo những bối cảnh rất Việt Nam, từ những chung cư cũ kỹ đến những bữa ăn vội vã, tạo nên một sự đối lập gay gắt với thế giới tội phạm kỹ thuật số bóng bẩy.

Tại thời điểm 2016, Bitcoin vẫn còn là một khái niệm xa lạ với đại bộ phận công chúng Việt Nam. Hàm Trần đã thể hiện một tầm nhìn xa khi chọn đồng tiền ảo này làm trọng tâm của cuộc săn đuổi. Trong 'Siêu Trộm', tiền ảo không chỉ là công cụ thanh toán tiền chuộc cho mã độc ransomware, mà nó còn là biểu tượng cho sự phi tập trung của quyền lực và tội ác. Phim phản ánh một nỗi sợ hãi đương đại: chúng ta đang dần mất quyền kiểm soát đối với tài sản và thông tin cá nhân của mình vào tay những thực thể vô hình. 'Bóng Ma' không chỉ là một hacker; hắn là hiện thân của sự ẩn danh tuyệt đối – một khái niệm triết học về sự tồn tại trong kỷ nguyên số. Cuộc đối đầu giữa Đa Đa và Bóng Ma thực chất là cuộc chiến giữa trật tự cũ (luật pháp, cảnh sát, sự hiện diện vật lý) và trật tự mới (hỗn loạn, thuật toán, sự ẩn danh). Cách bộ phim giải thích về blockchain và đào tiền ảo qua những đoạn hội thoại nhanh, dồn dập đã tạo ra một nhịp điệu phim (pacing) hiện đại, không cho phép khán giả lơ là dù chỉ một giây. Đây là một bước tiến dài trong việc nâng tầm trí tuệ cho dòng phim giải trí Việt.

Điểm mạnh nhất khiến 'Siêu Trộm' tách biệt khỏi phần còn lại của điện ảnh Việt chính là kỹ thuật hậu kỳ. Hàm Trần, vốn xuất thân là một dựng phim chuyên nghiệp, đã sử dụng montage (kỹ thuật dựng phim) như một vũ khí sắc bén. Những phân đoạn lên kế hoạch được cắt ghép cực nhanh, phối hợp nhịp nhàng với âm nhạc điện tử, tạo ra một cảm giác phấn khích tột độ (cinematic high). Không gian trong phim được mở rộng ra ngoài những góc máy thông thường; chúng ta thấy sự can thiệp của đồ họa máy tính (VFX) ngay trên khung hình để minh họa cho các luồng dữ liệu hoặc suy nghĩ của nhân vật. Ánh sáng trong phim cũng là một điểm nhấn đáng chú ý với tông màu xanh lạnh lẽo của công nghệ đối lập với sắc cam nóng bỏng của những cuộc rượt đuổi trên đường phố Sài Gòn. Đạo diễn đã rất khéo léo trong việc sử dụng chiều sâu khung hình để kể chuyện, đặc biệt là trong các phân cảnh ngụy trang của Luhan hay những màn ảo thuật của Jack. Mỗi cảnh quay đều được tính toán kỹ lưỡng về mặt bố cục, không có bất kỳ khung hình nào là dư thừa, tạo nên một trải nghiệm thị giác nhất quán và giàu năng lượng.

Nhung Kate trong vai Đa Đa là một lựa chọn xuất sắc. Cô mang đến một vẻ đẹp sắc lạnh, quyết đoán nhưng vẫn chứa đựng những vết rạn nứt trong niềm tin. Vai diễn này không đi theo lối mòn 'đả nữ' thuần túy mà chú trọng vào sự đấu tranh tâm lý khi phải đứng giữa ranh giới của pháp luật và hiệu quả công việc. Ngược lại, dàn diễn viên phụ như Suboi (trong vai Vy) mang lại một làn gió mới với sự bụi bặm, bất cần của một hacker trẻ tuổi. Jayvee Mai Thế Hiệp và Petey Majik Nguyễn cung cấp những khoảng lặng cần thiết và sự hài hước nhẹ nhàng, giúp cân bằng lại không khí căng thẳng của những vụ đột nhập. Tuy nhiên, nhân vật gây bất ngờ nhất có lẽ là Phúc (Thành Phạm - HuyMe), kẻ cung cấp thông tin. Sự biến chuyển tâm lý của Phúc từ một kẻ lém lỉnh, ham tiền sang một mắt xích quan trọng trong việc lật tẩy danh tính của Bóng Ma được xây dựng khá logic. Dẫu vậy, nếu có một điểm trừ, thì đó là việc phim sở hữu quá nhiều nhân vật khiến cho một vài người trong số họ chưa thực sự có đủ 'đất diễn' để bộc lộ chiều sâu quá khứ. Nhưng xét trong khuôn khổ một phim heist tập trung vào sự kiện, đây là một sự đánh đổi có thể chấp nhận được.

Nhìn lại sau nhiều năm, 'Siêu Trộm' vẫn là một cột mốc khó có thể xô đổ về mặt thể loại tại Việt Nam. Nó chứng minh rằng đạo diễn Việt hoàn toàn có khả năng xử lý những đề tài khó, mang tính kỹ thuật cao mà vẫn giữ được sức hút với khán giả đại chúng. Bộ phim đã tiên phong trong việc sử dụng ngôn ngữ cyberpunk nhẹ (soft-cyberpunk) để miêu tả một Sài Gòn đa diện – vừa nhộn nhịp, vừa bí ẩn, vừa đầy rẫy những cạm bẫy công nghệ. Quan trọng hơn, 'Siêu Trộm' đã khơi mào cho một tư duy làm phim mới: đề cao sự sáng tạo trong biên kịch và sự chỉn chu trong kỹ thuật thay vì chỉ dựa vào các ngôi sao phòng vé. Mặc dù ở thời điểm ra mắt, doanh thu của phim có thể chưa tương xứng với quy mô đầu tư và tâm huyết của ê-kíp, nhưng giá trị về mặt nghề nghiệp và sự truyền cảm hứng cho các nhà làm phim trẻ sau này là không thể phủ nhận. 'Siêu Trộm' không chỉ là một vụ trộm tiền ảo; nó là một vụ 'đánh cắp' những định kiến cũ kỹ về phim Việt để thay thế bằng một niềm tin mới vào tương lai của điện ảnh nước nhà.