Giai Điệu Con Tim - CODA

CODA không bắt đầu bằng một bản nhạc, mà bằng tiếng sóng biển và nhịp làm việc hăng say của gia đình Rossi tại vùng biển Gloucester. Tại đây, Ruby Rossi (Emilia Jones) đóng vai trò là 'chiếc cầu nối' duy nhất giữa thế giới thinh lặng của cha mẹ, anh trai cô và xã hội bên ngoài. Dưới nhãn quan của một nhà phê bình, tôi đặc biệt ấn tượng với cách Siân Heder xử lý sự im lặng. Trong nhiều bộ phim khác, im lặng thường được dùng để tạo ra sự kịch tính hoặc cô độc, nhưng ở CODA, im lặng là một trạng thái hiện hữu bình thường, đầy sức sống và cũng đầy thách thức. Gia đình Rossi không coi sự khiếm thính là một bi kịch; họ coi đó là bản sắc. Sự xung đột phát sinh không phải từ khiếm khuyết thể chất, mà từ sự phụ thuộc quá mức vào Ruby. Cô không chỉ là con gái, cô là 'tai nghe' và 'miệng nói' của cả gia đình. Đây là một gánh nặng tâm lý khủng khiếp mà phim đã bóc tách rất khéo léo qua những phân đoạn đối thoại bằng thủ ngữ đầy năng lượng và cả những sự hiểu lầm đau đớn.

Trung tâm của CODA là cuộc đấu tranh nội tâm của Ruby giữa việc bảo vệ sự ổn định của gia đình và việc theo đuổi đam mê ca hát tại Berklee. Có một sự trớ trêu đầy tính triết học ở đây: Ruby sở hữu năng khiếu mà gia đình cô không bao giờ có thể trực tiếp trải nghiệm được. Âm nhạc của cô là một 'vùng tối' đối với cha mẹ cô. Tuy nhiên, đạo diễn đã thông minh khi không biến cha mẹ Ruby thành những kẻ cản trở ác ý. Họ chỉ đơn giản là sợ hãi sự chia lìa. Sự phụ thuộc của họ vào Ruby trong công việc đánh cá là biểu tượng cho sự phụ thuộc về cảm xúc. Phân cảnh Ruby hát tại buổi biểu diễn ở trường, khi âm thanh hoàn toàn bị cắt đi để khán giả được trải nghiệm góc nhìn của cha mẹ cô, là một bước ngoặt về thủ pháp điện ảnh. Chúng ta không nghe thấy giọng hát của Ruby, nhưng chúng ta thấy sự rạng rỡ của cô qua ánh mắt của những người xung quanh. Đó là lúc gia đình cô nhận ra rằng, dù họ không nghe thấy âm thanh, họ vẫn có thể cảm nhận được 'rung động' của tài năng và hạnh phúc.

Một trong những lý do khiến CODA vượt xa bản gốc 'La Famille Bélier' chính là việc tuyển chọn diễn viên. Việc sử dụng các diễn viên khiếm thính thực thụ như Troy Kotsur, Marlee Matlin và Daniel Durant đã mang lại cho bộ phim một lớp phủ chân thực (authenticity) không thể thay thế. Họ mang vào phim không chỉ là thủ ngữ, mà là văn hóa của cộng đồng người khiếm thính – một sự hài hước đôi khi thô ráp, một sự gắn kết mãnh liệt và những nỗi đau rất đời. Thành Nagi tin rằng, đây chính là sự tôn trọng tối thượng mà điện ảnh cần dành cho những nhóm yếu thế. Diễn xuất của Troy Kotsur trong vai người cha Frank là một kỳ quan. Ông không cần lời nói để biểu đạt sự hối lỗi, lòng kiêu hãnh hay tình yêu thương vô bờ bến. Cảnh phim ông chạm vào cổ họng Ruby khi cô hát để cảm nhận sự rung động là một trong những khoảnh khắc đẹp nhất của điện ảnh thế kỷ 21, định nghĩa lại hoàn toàn cách chúng ta hiểu về sự 'nghe'.

Màn trình diễn bài hát 'Both Sides Now' của Joni Mitchell ở cuối phim không chỉ là một buổi thử giọng; đó là một lời tuyên ngôn độc lập. Khi Ruby bắt đầu sử dụng thủ ngữ để 'hát' cho cha mẹ mình đang ngồi trên ban công, cô đã chính thức hợp nhất hai thế giới của mình. Cô không còn phải chọn giữa gia đình và âm nhạc nữa; cô mang âm nhạc vào gia đình và mang gia đình vào âm nhạc. Lời bài hát của Joni Mitchell về việc nhìn nhận cuộc sống từ cả hai phía (thắng và thua, ảo mộng và thực tế) phản chiếu hoàn hảo hành trình của Ruby. CODA kết thúc không bằng một vinh quang rực rỡ theo kiểu Hollywood truyền thống, mà bằng một sự giải phóng nhẹ nhàng. Tiếng 'I love you' bằng thủ ngữ khi Ruby lái xe đi xa là một dấu chấm hết cho sự phụ thuộc và là dấu khởi đầu cho một sự kết nối mới, sâu sắc hơn và bình đẳng hơn.