Venganza

Trong các bộ phim báo thù truyền thống, nhân vật chính thường sở hữu một 'bộ kỹ năng đặc biệt' giúp họ trở thành cỗ máy giết người hoàn hảo. Nels Coxman trong Venganza thì khác. Ông ta là một công dân ưu tú, một người lái xe dọn tuyết cần mẫn, người mà vũ khí lợi hại nhất là sự kiên trì và chiếc xe ủi khổng lồ. Thành Nagi cho rằng, việc đặt một người đàn ông bình thường vào vị trí của một kẻ phục hận là bước đi đầu tiên trong việc phá vỡ motif 'siêu anh hùng đời thực'. Nels không giết người bằng những đường quyền đẹp mắt; ông ta giết người bằng sự thô kệch, bản năng và đôi khi là sự may mắn đến nực cười. Bộ phim không tôn vinh bạo lực; nó phơi bày sự lóng ngóng của bạo lực. Mỗi cái chết trong phim không phải là một chiến tích, mà là một nốt nhạc trong bản giao hưởng của sự phi lý. Chúng ta thấy Nels học cách phi tang xác chết từ một cuốn tiểu thuyết tội phạm – một chi tiết mỉa mai sâu cay về cách văn hóa đại chúng dạy chúng ta về cái chết. Đây chính là điểm mà Venganza tách mình ra khỏi dòng phim hành động hạng B để tiến vào địa hạt của điện ảnh nghệ thuật đầy tính châm biếm.

Đạo diễn Hans Petter Moland đã mang nguyên vẹn cái hồn cốt của điện ảnh Bắc Âu vào bối cảnh vùng Rocky Mountains của Mỹ. Hình ảnh trong Venganza không chỉ là khung nền; nó là một nhân vật sống. Sự tương phản cực độ giữa màu trắng xóa, tinh khiết của tuyết và màu đỏ thẫm của máu tạo nên một hiệu ứng thị giác mạnh mẽ, gợi nhắc đến phong cách của anh em nhà Coen hay Quentin Tarantino. Mỗi khi một nhân vật nằm xuống, một tấm thẻ báo tử xuất hiện trên màn hình với biểu tượng tôn giáo tương ứng – một sự lựa chọn biên tập đầy táo bạo. Thành Nagi đánh giá cao việc bộ phim sử dụng không gian rộng lớn của thiên nhiên để làm nổi bật sự nhỏ bé và phù du của con người. Những cú long-shot quay cảnh chiếc xe dọn tuyết lầm lũi giữa đại ngàn tuyết trắng như một ẩn dụ về nỗ lực vô vọng của con người trong việc thiết lập trật tự giữa sự hỗn loạn của số phận. Ánh sáng trong phim lạnh lẽo, sắc lẹm, không có chỗ cho sự ấm áp của lòng trắc ẩn, phản ánh đúng trạng thái tâm lý đóng băng của Nels sau cái chết của con trai.

Điểm khiến Venganza thực sự tỏa sáng chính là sự hài hước đen tối (black comedy). Thay vì đẩy cao kịch tính bằng những màn đối đầu nghẹt thở, phim lại chọn cách khai thác sự ngớ ngẩn của các băng đảng tội phạm. Cuộc chiến giữa phe Mafia địa phương của 'Viking' và nhóm tội phạm bản địa 'White Bull' được xây dựng như một vở kịch của những sai lầm. Các nhân vật phản diện không phải là những kẻ ác quỷ đáng sợ, mà là những kẻ có vấn đề về tâm lý, những ông bố tồi, và những kẻ quá quan tâm đến chế độ ăn kiêng. Sự hài hước này không làm giảm đi sức nặng của thông điệp mà ngược lại, nó nhấn mạnh tính hư vô (nihilism). Khi cái chết được trình diễn một cách nhẹ nhàng, thậm chí là hài hước, chúng ta mới thực sự cảm nhận được sự rẻ rúng của mạng người trong vòng xoáy báo thù. Thành Nagi nhận thấy rằng, Venganza đã rất thành công khi khiến khán giả phải bật cười ngay tại khoảnh khắc mà lẽ ra họ phải thấy kinh hãi – đó chính là đỉnh cao của sự mỉa mai trong điện ảnh.

Phần cuối của bộ phim không mang lại cảm giác thỏa mãn của một chiến thắng huy hoàng. Thay vào đó, nó để lại một dư vị đắng ngắt. Báo thù trong Venganza không dẫn đến sự giải thoát; nó chỉ dẫn đến sự trống rỗng lớn hơn. Hình ảnh cuối cùng của bộ phim, khi hai người cha – một người da trắng, một người bản địa – cùng ngồi trên chiếc xe dọn tuyết, lặng lẽ nhìn về phía trước, là một trong những khung hình đắt giá nhất của điện ảnh những năm gần đây. Họ đã mất tất cả, và những gì còn lại chỉ là đống tro tàn của những hận thù vô nghĩa. Công lý không được thực thi bởi pháp luật, cũng không thực sự được thực thi bởi cá nhân; nó chỉ là một sự thanh trừng ngẫu nhiên của số phận. Venganza đặt ra một câu hỏi nhức nhối: Chúng ta còn lại gì sau khi đã 'dọn sạch' những kẻ thù của mình? Câu trả lời nằm trong sự tĩnh lặng đáng sợ của vùng núi tuyết – không gì cả.