Black Widow: Góa Phụ Đen

Ngay từ những khung hình đầu tiên của teaser, chúng ta thấy một sự chuyển dịch rõ rệt về mặt thẩm mỹ. Không còn những trận chiến đa vũ trụ hào nhoáng hay những thực thể quyền năng ngoài hành tinh, 'Black Widow' kéo khán giả xuống mặt đất – nơi bùn đất, dầu máy và mùi thuốc súng ngự trị. Phong cách chỉ đạo của Cate Shortland gợi nhắc đến bóng dáng của loạt phim 'Bourne' hay 'Mission: Impossible' thời kỳ đầu, nhưng được phủ lên một lớp sương mù lạnh lẽo của vùng Đông Âu. Sự hiện diện của Taskmaster – kẻ phản diện với khả năng sao chép chiêu thức – không chỉ là một thử thách về thể chất. Nó là một ẩn dụ về việc Natasha phải đối mặt với chính chiếc bóng của mình. Mỗi cú đấm, mỗi bước di chuyển của cô đều bị phản chiếu bởi một kẻ lạ mặt, buộc cô phải vượt qua giới hạn của những gì cô từng được dạy tại Red Room. Những màn rượt đuổi trên đường phố Budapest hay cuộc đột kích trong căn hộ nhỏ hẹp không chỉ là biểu diễn kỹ thuật, chúng là ngôn ngữ kể chuyện: Natasha đang vùng vẫy để thoát khỏi cái lồng của quá khứ, một cái lồng được xây dựng bởi những kẻ coi phụ nữ là vũ khí thay vì con người.

Điểm mấu chốt khiến 'Black Widow' trở nên khác biệt với các phim siêu anh hùng khác chính là yếu tố 'nguồn gốc đen tối'. Red Room (Phòng Đỏ) không chỉ là một trại huấn luyện; đó là một cỗ máy nghiền nát nhân tính. Trong teaser, những ký ức chớp nhoáng về những cô gái trẻ xếp hàng, những ánh mắt vô hồn và quy trình 'tẩy não' khắc nghiệt cho thấy một thực tế tàn khốc về sự tước đoạt quyền tự quyết. Là một nhà phê bình, tôi đánh giá cao cách Marvel đối diện với những góc khuất này. Natasha không sinh ra đã là một anh hùng; cô được nhào nặn để trở thành một sát thủ. Việc cô quay lại đối mặt với 'gia đình' cũ của mình – Yelena Belova, Alexei (Red Guardian) và Melina – thực chất là một cuộc hòa giải đau đớn với những mảnh vỡ của chính mình. Họ là những con người bị tổn thương, được kết nối với nhau không phải bằng dòng máu, mà bằng những vết sẹo chung từ một hệ thống độc hại. Mối quan hệ giữa Natasha và Yelena đặc biệt đáng chú ý; nó như một sự phản chiếu giữa quá khứ và tương lai, nơi Natasha cố gắng bảo vệ 'em gái' mình khỏi những sai lầm mà cô đã từng phạm phải.

Cụm từ 'Just like Budapest' đã trở thành một giai thoại trong MCU kể từ phần Avengers đầu tiên. Tuy nhiên, đến bộ phim này, Budapest không còn là một câu đùa xã giao giữa cô và Hawkeye. Đó là biểu tượng cho 'vết mực đỏ' (red in her ledger) mà cô luôn khao khát xóa bỏ. Cấu trúc kịch bản của 'Black Widow' dường như được thiết kế theo lối hồi quy. Phim không kể lại từ đầu theo trình tự thời gian, mà chọn thời điểm sau 'Civil War' – khi Natasha đang là một kẻ đào tẩu – để cô tự soi chiếu lại mình. Đây là một lựa chọn thông minh của nhà biên kịch. Ở thế bị dồn vào đường cùng, không còn sự bảo hộ của Avengers, bản năng sinh tồn của một góa phụ đen mới thực sự phát tiết. Chúng ta thấy một Natasha trần trụi nhất, không có những món đồ chơi công nghệ cao của Stark, chỉ có kỹ năng và ý chí. Đây chính là lúc khán giả cảm nhận được sức nặng của di sản mà cô để lại: Một người phụ nữ đã biến nỗi đau thành sức mạnh và biến sự phản bội thành lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng của riêng mình.

Dù đây là phim riêng của Scarlett Johansson, nhưng sự xuất hiện của Florence Pugh trong vai Yelena Belova là một nước đi chiến lược đầy tham vọng. Pugh mang đến một năng lượng thô ráp, bướng bỉnh và có phần châm biếm, tạo nên một đối trọng hoàn hảo với sự điềm tĩnh của Scarlett. Nhìn từ góc độ nghiên cứu điện ảnh, Yelena không phải là bản sao của Natasha. Nếu Natasha là người gánh vác tội lỗi của thế giới, thì Yelena là người đang tìm cách định nghĩa lại ý nghĩa của tự do sau khi cái lồng bị phá vỡ. Sự tương tác giữa hai nhân vật này không chỉ mang tính hành động, nó mang tính tâm lý học sâu sắc. Phim dường như đang thực hiện một nghi thức chuyển giao ngọn đuốc (passing the torch). Khi Natasha lùi vào bóng tối của lịch sử (sau sự kiện Endgame), Yelena sẽ là người mang theo kỹ năng của một Black Widow nhưng với một trái tim mới, một góc nhìn mới về thế giới siêu anh hùng vốn đang dần trở nên phức tạp và đa cực hơn bao giờ hết.