Giáo Sư Gabriel

Điểm khác biệt lớn nhất của 'Giáo Sư Gabriel' so với những bộ phim cùng thể loại như 'Fifty Shades' chính là nền tảng tri thức dày đặc. Gabriel Emerson là một chuyên gia về Dante, và toàn bộ hành trình của nhân vật này được mô phỏng theo cấu trúc của 'Thần Khúc'. Bộ phim không ngần ngại sử dụng những đoạn đối thoại dài, mang tính học thuật về triết học và văn học Trung cổ để thiết lập bầu không khí. Đây là một con dao hai lưỡi. Với khán giả đại chúng, nó có thể là sự rườm rà, nhưng với một nhà phê bình, đó là sự tôn trọng nguyên tác và nỗ lực tạo dựng một 'không gian văn hóa' riêng biệt cho phim. Màu sắc của phim chuyển biến từ tông xanh lạnh, u tối ở Toronto sang ánh vàng rực rỡ, ấm áp của Florence, tương ứng với sự dịch chuyển từ 'Inferno' (Hỏa ngục) sang 'Paradiso' (Thiên đường) trong tâm hồn nhân vật. Việc lồng ghép các biểu tượng như bức tượng Beatrice, những bản thảo cổ và âm nhạc cổ điển không chỉ làm sang trọng hóa khung hình mà còn tạo ra một lớp màng ngăn cách giữa thực tại trần trụi và thế giới lý tưởng hóa của tình yêu. Tosca Musk đã rất can đảm khi giữ lại nhịp phim chậm rãi, gần như là tĩnh tại, buộc khán giả phải cùng nhân vật chiêm nghiệm nỗi đau trước khi được chạm đến sự cứu rỗi.

Mối quan hệ giữa Gabriel và Julia Mitchell thường bị chỉ trích là mang tính áp chế của quyền lực (giáo sư và sinh viên). Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào cấu trúc tâm lý, ta thấy một sự đảo ngược thú vị. Gabriel, mặc dù sở hữu trí tuệ siêu việt và địa vị xã hội, thực chất là một kẻ tàn tật về mặt cảm xúc. Ông ta bị giam cầm trong những chấn thương tâm lý từ quá khứ và sự tự ghê tởm bản thân. Ngược lại, Julia Mitchell, với vẻ ngoài mong manh và nhút nhát, lại là người nắm giữ chìa khóa đạo đức. Cô không phải là nạn nhân; cô là người ban phát sự xá tội. Trong điện ảnh, sự tương tác này được thể hiện qua các góc máy: Gabriel thường được quay với các góc máy thấp (low-angle) để thể hiện sự bệ vệ, nhưng ánh mắt của ông ta khi nhìn Julia luôn có sự ngước nhìn (upward gaze) ẩn dụ cho sự ngưỡng vọng một thánh nữ. Đây là một sự sắp đặt đầy dụng ý nghệ thuật. Sự đối đầu giữa bóng tối của Gabriel và ánh sáng trong trẻo của Julia tạo ra một sự căng thẳng giới tính (sexual tension) không cần đến những cảnh nóng quá đà mà vẫn đủ sức làm rung chuyển khung hình qua những cái chạm tay hay những ánh nhìn kéo dài.

Cần phải hiểu rằng 'Giáo Sư Gabriel' được sản xuất bởi Passionflix, một nền tảng chuyên biệt cho dòng phim lãng mạn chuyển thể. Điều này định hình nên ngôn ngữ điện ảnh của phim: Tập trung tối đa vào chi tiết (close-ups), chú trọng vào sự trung thực với nguyên tác và tạo dựng một vẻ đẹp duy mỹ đến mức siêu thực. Các bối cảnh từ căn hộ của Gabriel đến vùng nông thôn nước Ý đều được chăm chút như những bức tranh tĩnh vật. Tuy nhiên, sự trung thực quá mức này đôi khi làm loãng nhịp điệu điện ảnh. Việc chia bộ phim thành nhiều phần dài cũng là một thử thách đối với sự kiên nhẫn của khán giả. Nhưng ở góc độ nghiên cứu, đây là một thử nghiệm thú vị về việc 'visualize' (hình ảnh hóa) tiểu thuyết. Bộ phim không cố gắng cắt xén để trở thành một tác phẩm hành động hay kịch tính cao trào; nó chấp nhận sự dông dài của cảm xúc. Từng khung hình đều toát lên hơi thở của sự nhục cảm tinh tế, nơi mà ranh giới giữa tình yêu thiêng liêng (Agápē) và tình yêu xác thịt (Éros) trở nên mờ nhạt. Đây là một bài thơ bằng hình ảnh dành riêng cho những kẻ mộng mơ và những người tôn thờ chủ nghĩa lãng mạn cổ điển.

Phân đoạn Gabriel đối diện với những ký ức đen tối về cha mẹ và những sai lầm thời trẻ là những khoảnh khắc điện ảnh đắt giá nhất. Nó bóc trần sự thật rằng: Trí tuệ không thể cứu con người ta khỏi nỗi cô đơn. Gabriel cố gắng lấp đầy khoảng trống bằng kiến thức và sự kiêu ngạo, nhưng chỉ khi chấp nhận sự yếu đuối trước Julia, ông ta mới thực sự 'sống'. Sự cứu rỗi trong phim không đến từ tôn giáo, dù sử dụng nhiều điển tích tôn giáo, mà đến từ sự kết nối giữa hai linh hồn. Đây là thông điệp nhân văn nhất mà bộ phim mang lại. Những cảnh quay ở Florence không chỉ là để phô diễn cảnh đẹp; chúng là biểu tượng cho sự tái sinh. Khi Gabriel đứng trước bức họa của Botticelli hay đi dạo trên cây cầu Ponte Vecchio, ông ta không còn là giáo sư Emerson uy quyền, mà chỉ là một người đàn ông đang tìm đường về nhà. Điện ảnh ở đây đóng vai trò như một phương tiện chữa lành, một liệu pháp tâm lý cho những tâm hồn vụn vỡ.