Avengers: Cuộc Chiến Bí Mật

Kịch bản của 'Secret Wars' là một kỳ quan về mặt kỹ thuật, nhưng cũng là một mê cung đầy rủi ro. Việc phải xử lý hàng chục tuyến nhân vật từ các dòng thời gian khác nhau – từ nhóm Avengers hiện tại, các dị nhân X-Men, đến những biểu tượng cũ như Spider-Man của Tobey Maguire – đòi hỏi một cấu trúc kịch bản phi tuyến tính cực kỳ chặt chẽ. Bộ phim không đi theo cấu trúc ba hồi truyền thống mà vận hành như một bản giao hưởng nhiều chương. Mỗi chương là một sự va chạm (Incursion) giữa các thế giới. Sự thông minh của đội ngũ biên kịch nằm ở việc họ không để khán giả lạc lối trong các khái niệm vật lý lượng tử trừu tượng, mà tập trung vào hệ quả nhân sinh: Sự sinh tồn của thế giới này đồng nghĩa với sự diệt vong của thế giới kia. Đây là một sự nâng cấp về mặt triết học so với 'Endgame'. Nếu 'Endgame' là về sự mất mát và phục hồi, thì 'Secret Wars' là về sự lựa chọn tàn khốc giữa cái tôi và cái ta chung. Battleworld không chỉ là một bối cảnh; nó là một phép ẩn dụ cho sự chắp vá của văn hóa đại chúng, nơi các giá trị cũ và mới buộc phải chiến đấu để giành quyền tồn tại.

Điểm chói lọi nhất và cũng gây tranh cãi nhất của 'Secret Wars' chính là sự hiện diện của Robert Downey Jr. trong vai Victor von Doom (Doctor Doom). Đây là một nước đi 'meta-cinema' (siêu điện ảnh) đầy táo bạo. Việc đưa người đàn ông từng là gương mặt của hy vọng (Iron Man) trở thành hiện thân của sự độc tài cứu thế (Doom) tạo ra một sự cộng hưởng cảm xúc mãnh liệt. Doom trong 'Secret Wars' không phải là một kẻ phản diện tầm thường với tham vọng thống trị thế giới. Hắn là một kẻ duy ý chí, tin rằng mình là người duy nhất đủ trí tuệ để bảo tồn những mảnh vỡ cuối cùng của thực tại. Diễn xuất của RDJ ở đây đạt đến độ chín muồi của sự lạnh lùng và uy nghiêm. Ánh mắt của anh không còn vẻ lém lỉnh của Tony Stark, mà thay vào đó là sự mệt mỏi của một vị thần đang gánh vác sự sụp đổ của vũ trụ trên vai. Sự tương phản giữa gương mặt quen thuộc và tâm hồn xa lạ này chính là đòn tâm lý hiểm hóc nhất mà Marvel từng tung ra, buộc khán giả phải đối mặt với thực tế rằng: Đôi khi, người anh hùng chúng ta cần lại chính là kẻ phản diện mà chúng ta sợ hãi.

Một trong những thách thức lớn nhất của 'Secret Wars' là làm sao để sử dụng các nhân vật di sản (legacy characters) mà không biến bộ phim thành một buổi trình diễn fan-service rẻ tiền. Phim đã khôn ngoan khi không chỉ dừng lại ở những màn cameo gây sốc. Mỗi sự trở lại – từ Wolverine của Hugh Jackman đến Reed Richards của các phiên bản cũ – đều phục vụ cho mục đích chủ đề: Sự kế thừa. Phim khai thác triệt để nỗi đau của những người hùng bị thời gian bỏ lại, những kẻ phải nhìn thấy thế giới của mình tan biến. Tuy nhiên, ở một góc độ phê bình khắt khe, việc lạm dụng quá nhiều biểu tượng cũ đôi khi làm lu mờ đi thế hệ kế cận. Có những khoảnh khắc, 'Secret Wars' giống như một bảo tàng rực rỡ hơn là một tác phẩm đang chuyển động về phía trước. Nhưng bù lại, sự giao thoa giữa các thế hệ siêu anh hùng đã tạo nên một cảm thức về 'vĩnh cửu' mà hiếm bộ phim nào làm được. Nó khẳng định rằng, dù các vũ trụ có sụp đổ, những giá trị về lòng dũng cảm sẽ luôn được tái sinh dưới một hình hài khác.

Battleworld trong 'Secret Wars' được mô tả như một địa ngục của sự chắp vá, nơi thời gian đứng yên và hy vọng là một thứ xa xỉ phẩm. Phim không ngần ngại chạm vào chủ nghĩa hư vô: Nếu mọi thứ đều có thể bị xóa sổ và thay thế bởi một đa vũ trụ khác, thì ý nghĩa của sự hy sinh là gì? Câu trả lời mà 'Secret Wars' đưa ra nằm ở mối quan hệ giữa các cá nhân. Giữa sự hỗn mang của các thực tại đang sụp đổ, những kết nối nhỏ bé – một lời hứa, một cái nắm tay, một sự thấu hiểu giữa những kẻ xa lạ từ hai vũ trụ khác nhau – trở thành mỏ neo duy nhất. Đây là nơi Marvel tìm lại được 'tính người' vốn đã dần bị đánh mất trong những kỹ xảo CGI vô hồn của các giai đoạn trước. Phim đặt khán giả vào vị thế của những vị thần, để rồi cuối cùng tước bỏ tất cả quyền năng, bắt họ phải nhìn nhận lại giá trị của sự hữu hạn. Chính sự hữu hạn mới làm nên vẻ đẹp của sự sống.

Trận chiến cuối cùng trong 'Secret Wars' không chỉ là cuộc so găng về sức mạnh vật lý, mà là cuộc chiến để định nghĩa lại thực tại. Khi những ranh giới giữa các vũ trụ bị xóa nhòa, Marvel đã thực hiện một cú 'reboot' (tái khởi động) mềm mượt mà đầy đau đớn. Cái kết của phim không mang lại cảm giác chiến thắng hân hoan như 'Avengers' (2012) hay sự giải thoát như 'Endgame'. Nó mang màu sắc của sự tĩnh lặng sau cơn bão. Một vũ trụ mới được hình thành từ đống tro tàn, mang theo cả những vết sẹo của quá khứ. Đây là bước đi cần thiết để Marvel thoát khỏi cái bóng của chính mình, để bắt đầu một chương mới mà không bị ràng buộc bởi hàng thập kỷ logic kịch bản chồng chéo. 'Secret Wars' là lời chia tay hoàn hảo, một bức thư tình gửi đến quá khứ và một lời hứa đầy ẩn ý cho tương lai của điện ảnh giải trí.