Vệ Binh Dải Ngân Hà 3

Nếu hai phần phim trước xoay quanh Peter Quill và cuộc hành trình tìm kiếm cha (cả về huyết thống lẫn tinh thần), thì Vol. 3 trả lại hào quang cho nhân vật trung tâm thực sự của cả bộ ba: Rocket. James Gunn đã thực hiện một bước đi táo bạo khi biến một bộ phim giải trí bom tấn thành một bản cáo trạng chống lại sự tàn ác nhân danh tiến hóa. Những phân cảnh hồi tưởng (flashback) về quá khứ của Rocket không chỉ là những thước phim bổ trợ, chúng là linh hồn của tác phẩm. Tại đây, chúng ta chứng kiến sự hình thành của một thực thể từ những mảnh vụn cơ khí và xương thịt đau đớn. Rocket không đơn thuần là một sản phẩm thí nghiệm; cậu là biểu tượng của sự phản kháng chống lại định mệnh bị áp đặt. Những tương tác giữa Rocket trẻ tuổi và những người bạn như Lylla, Teefs và Floor mang lại một sự ấm áp đối lập hoàn toàn với sự lạnh lẽo của phòng thí nghiệm. Cách Gunn sử dụng ánh sáng vàng nhạt, ấm áp trong lồng giam so với ánh sáng xanh lạnh lẽo của High Evolutionary là một thủ pháp tương phản thị giác xuất sắc, cho thấy rằng tình yêu thương có thể nảy nở ngay cả trong những góc tối tăm nhất của sự nô dịch.

Chukwudi Iwuji mang đến một màn trình diễn lên đồng trong vai High Evolutionary. Đây không phải là một Thanos với lý tưởng 'cân bằng' vĩ mô, cũng không phải một Kang đầy rẫy những biến thể xa vời. High Evolutionary là một kẻ phản diện mang tính hiện sinh — một vị chúa tể tự phong với mặc cảm tự tôn và sự ghê tởm đối với sự không hoàn hảo. Hắn đại diện cho kiểu trí tuệ độc hại, nơi sự sáng tạo bị tách rời khỏi đạo đức. Trong thế giới của hắn, mọi sinh vật chỉ là những bản nháp có thể bị xóa bỏ nếu không đạt được tiêu chuẩn thẩm mỹ và hành vi mà hắn mong muốn. Sự tàn độc của hắn đối với Rocket không chỉ nằm ở những vết sẹo vật lý, mà còn ở việc hắn phủ nhận tư cách 'con người' (personhood) của Rocket. Hắn gọi cậu là 'Vật thí nghiệm 89P13', trong khi chúng ta thấy ở đó một tâm hồn rạn vỡ nhưng kiên cường. Sự xung đột giữa High Evolutionary và nhóm Vệ Binh là cuộc chiến giữa sự hoàn hảo khô khốc và sự hỗn loạn đầy tình người.

Dù mang nặng tính tự sự và bi kịch, Vol. 3 vẫn giữ được nhịp điệu đặc trưng của James Gunn. Phim là một chuyến tàu lượn siêu tốc về cảm xúc, nơi một tràng cười có thể bị dập tắt ngay lập tức bởi một giọt nước mắt. Cấu trúc của phim được xây dựng theo kiểu hành trình giải cứu truyền thống, nhưng được lấp đầy bằng những tiểu tiết tâm lý phức tạp. Chúng ta thấy một Peter Quill đang chìm đắm trong men rượu và nỗi đau mất mát Gamora, một Nebula đang nỗ lực học cách yêu thương nhưng vẫn giữ vẻ ngoài cứng cỏi, và một Mantis dần khẳng định được ý chí tự do của mình. Sự phát triển nhân vật trong phần này đạt đến độ chín muồi. Không ai bị bỏ lại phía sau. Ngay cả Adam Warlock, dù có thời lượng xuất hiện không nhiều như kỳ vọng của một số người hâm mộ, vẫn đóng vai trò là một 'đứa trẻ' đang học cách phân biệt thiện ác trong một vũ trụ tàn nhẫn. Điểm nhấn lớn nhất là trường đoạn chiến đấu dài (one-shot) ở hành lang, nơi sự phối hợp giữa các thành viên được trình diễn như một điệu nhảy của sự đồng lòng, minh chứng cho sức mạnh của gia đình tự chọn.

James Gunn tiếp tục chứng minh tại sao ông là bậc thầy về thẩm mỹ trong dòng phim siêu anh hùng. Từ bối cảnh Counter-Earth với vẻ ngoài của một ngoại ô Mỹ thập niên 70 đầy quái dị, cho đến cơ sở Orgocorp được cấu thành từ chất hữu cơ gớm ghiếc nhưng đầy mê hoặc, Vol. 3 là một bữa tiệc thị giác khác biệt hoàn toàn với sự bóng bẩy thường thấy của Marvel. Và tất nhiên, âm nhạc. Nếu hai phần đầu là những giai điệu 70s-80s sôi động trên chiếc Walkman, thì Vol. 3 chuyển dịch sang kỷ nguyên của Zune với những bản nhạc alternative rock của thập niên 90 và 2000. 'Creep' (Acoustic version) của Radiohead ngay từ đầu phim đã thiết lập một tông giọng u sầu, cô độc, ám chỉ sự tự ti sâu thẳm của Rocket. Kết thúc phim với 'Dog Days Are Over' là một sự giải phóng hoàn hảo, một lời tuyên bố rằng sau tất cả những bão giông, những kẻ lầm lỗi cuối cùng cũng tìm thấy sự bình yên và tự do chân chính.

Lời nhắn gửi cuối cùng của 'Guardians of the Galaxy Vol. 3' là sự chấp nhận. Peter Quill phải đối mặt với quá khứ ở Trái Đất, Mantis phải tìm con đường riêng, và Rocket phải chấp nhận danh tính là một 'Raccoon' – một sinh vật nhỏ bé nhưng có sức mạnh thay đổi thế giới. Phim kết thúc không bằng một cuộc chiến vĩ đại để cứu cả đa vũ trụ, mà bằng một hành động nhân đạo: giải cứu những sinh vật bị giam cầm. Đó là một cái kết mang tính nhân văn sâu sắc. Các Vệ Binh không cần phải là những người hùng cứu cả thế giới để trở nên vĩ đại; họ chỉ cần cứu lấy nhau và cứu lấy đứa trẻ bên trong mình. James Gunn đã rời Marvel để lại một di sản không thể thay thế: một bộ ba phim hoàn chỉnh về mặt nghệ thuật và trọn vẹn về mặt cảm xúc, một điều hiếm hoi trong bối cảnh điện ảnh thương mại đang dần bão hòa.