Captain America: Kẻ Báo Thù Đầu Tiên

Trọng tâm của 'The First Avenger' không nằm ở huyết thanh siêu chiến binh, mà nằm ở bản chất của Steve Rogers trước khi anh trở thành một á thần. Abraham Erskine đã nói một câu kinh điển: 'Người yếu thế biết giá trị của sức mạnh'. Tại sao Steve lại được chọn? Không phải vì anh có khả năng chịu đựng thể chất cao nhất, mà vì anh là người duy nhất không coi sức mạnh là một công cụ để thống trị. Trong phân đoạn tại trại huấn luyện, khi Steve lao mình đè lên quả lựu đạn giả để cứu đồng đội – những kẻ vốn dĩ luôn bắt nạt mình – Joe Johnston đã đóng đinh định nghĩa về chủ nghĩa anh hùng của thế kỷ 21. Đó là sự hy sinh tự thân vô điều kiện. Steve Rogers của Chris Evans không chiến đấu vì một hệ tư tưởng chính trị cụ thể, anh chiến đấu vì anh 'không thích những kẻ bắt nạt'. Sự giản đơn này chính là vũ khí sắc bén nhất giúp nhân vật vượt qua rào cản thời gian, biến một biểu tượng lỗi thời trở nên gần gũi và đầy cảm hứng.

Khác với sắc xanh sặc sỡ của truyện tranh những năm 40, 'The First Avenger' chọn một bảng màu trầm, ấm, mang hơi hướng hoài cổ (sepia-toned). Joe Johnston, với kinh nghiệm từ 'The Rocketeer', đã tạo ra một thế giới giao thoa hoàn hảo giữa lịch sử thực tế và khoa học viễn tưởng giả tưởng. Công nghệ của HYDRA với những cỗ xe tăng khổng lồ, súng năng lượng xanh và tàu bay Valkyrie không làm bộ phim trở nên lố bịch. Ngược lại, chúng tạo ra một đối trọng cần thiết đối với sức mạnh của Captain America. Sự tương phản giữa những khu phố nghèo ở Brooklyn và các căn cứ ngầm tối tân của Red Skull tạo nên một nhịp điệu thị giác lôi cuốn. Đây là một sự tôn vinh đối với thời kỳ hoàng kim của điện ảnh phiêu lưu, nơi mà mỗi khung hình đều mang hơi thở của sự khám phá và những hiểm họa rình rập.

Johann Schmidt (Red Skull) không chỉ đơn thuần là một kẻ phản diện muốn thống trị thế giới; hắn là tấm gương phản chiếu đen tối của Steve Rogers. Cả hai đều được cường hóa bởi cùng một công thức, nhưng kết quả lại hoàn toàn trái ngược. Nếu Steve tìm thấy sự khiêm nhường trong sức mạnh, thì Schmidt lại tìm thấy sự thần thánh hóa bản thân. Thành Nagi đánh giá cao cách xây dựng sự đối đầu này: Nó không chỉ là cuộc chiến giữa Mỹ và Phát-xít, mà là cuộc chiến giữa hai nhân sinh quan. Một kẻ tin rằng mình là siêu nhân (Ubermensch) đứng trên luật pháp và đạo đức, và một kẻ tin rằng mình chỉ là một cậu bé từ Brooklyn đang thực hiện nghĩa vụ. Diễn xuất của Hugo Weaving, dù bị che lấp sau lớp hóa trang dày đặc, vẫn toát lên vẻ tàn bạo, lạnh lùng và một nỗi ám ảnh kinh hoàng với những quyền năng tâm linh (Tesseract).

Một trong những điểm thông minh nhất của kịch bản là cách nó xử lý cái tên 'Captain America'. Ban đầu, Rogers thực sự chỉ là một diễn viên xiếc, một công cụ bán trái phiếu chiến tranh với bộ trang phục sặc sỡ và những màn nhảy múa kệch cỡm. Bộ phim tự giễu nhại chính nguồn gốc của nhân vật trong lịch sử văn hóa đại chúng. Sự chuyển mình từ 'diễn viên' sang 'chiến binh thực thụ' diễn ra khi Steve tự ý đi cứu tiểu đoàn của Bucky Barnes. Đó là khoảnh khắc anh rũ bỏ lớp vỏ bọc tuyên truyền để mặc lên mình chiếc áo khoác thực tế của một người lính. Chiếc khiên rung chấn (Vibranium) ban đầu chỉ là một vật dụng biểu tượng, nhưng qua tay Steve, nó trở thành một công cụ phòng thủ tối thượng – một ẩn dụ tuyệt vời: Anh không dùng nó để đâm chém, anh dùng nó để bảo vệ.

Đoạn kết của phim là một trong những khoảnh khắc xúc động nhất của toàn bộ MCU. Lời hứa về một điệu nhảy với Peggy Carter không bao giờ được thực hiện là cái giá đắt nhất mà một siêu anh hùng phải trả. Steve Rogers không chết trong trận chiến, anh bị 'đông cứng' – một cái chết về mặt thời gian và danh tính. Khi tỉnh dậy giữa Quảng trường Thời đại hiện đại, sự ngơ ngác của Steve không chỉ là cú sốc văn hóa, mà là nỗi đau của một người đã mất đi tất cả những gì mình thuộc về. 'I had a date' (Tôi có một cuộc hẹn) – câu thoại ngắn ngủi nhưng chứa đựng sự tan vỡ của một tâm hồn anh hùng. Joe Johnston đã kết thúc bộ phim không bằng một màn ăn mừng chiến thắng, mà bằng một nỗi buồn mênh mông, đặt nền móng cho sự cô độc của Rogers trong các phần phim tiếp theo.