Phù Thủy Tối Thượng: Đa Vũ Trụ Hỗn Loạn

Để hiểu được sự khác biệt của 'Multiverse of Madness', chúng ta phải hiểu về Sam Raimi – vị đạo diễn đã đặt nền móng cho dòng phim siêu anh hùng hiện đại với trilogy Spider-Man, nhưng lại mang trong mình dòng máu của 'Evil Dead'. Sau sự ra đi của Scott Derrickson, sự xuất hiện của Raimi không chỉ là một sự thay thế, mà là một sự thay đổi về mặt DNA điện ảnh. Raimi không cố gắng hòa tan mình vào 'phong cách Marvel' (Marvel House Style) vốn thường bị chỉ trích là quá an toàn và phẳng phiu. Thay vào đó, ông mang đến những góc máy Dutch angle (góc nghiêng) đầy bất ổn, những cú zoom cận cảnh đột ngột tạo cảm giác kinh hoàng, và một sự hài hước đen tối (dark comedy) đặc trưng. Những phân cảnh như Wanda bước ra từ vũng máu hay những màn 'jump-scare' trong đường hầm không chỉ để hù dọa, mà chúng định nghĩa lại không gian điện ảnh của Strange: Một thế giới không còn là phép thuật nhiệm màu mà là những lời nguyền độc địa. Đây là một sự 'xâm lấn' cần thiết, cứu rỗi Marvel khỏi sự lặp lại đơn điệu của những công thức hành động tuyến tính.

Điểm sáng chói lọi nhất của bộ phim không nằm ở những chiều không gian rực rỡ, mà nằm ở đôi mắt đẫm lệ và điên cuồng của Elizabeth Olsen. Nếu 'WandaVision' là sự khởi đầu của quá trình đau buồn (grief), thì 'Multiverse of Madness' là sự bùng nổ của giai đoạn phẫn nộ và chấp nhận cực đoan. Wanda không phải là một phản diện kiểu mẫu với âm mưu thống trị thế giới; cô là một người mẹ bị tước đoạt quyền hạnh phúc. Việc sử dụng Darkhold để tìm kiếm con mình ở những vũ trụ khác là một phép ẩn dụ sắc sảo cho việc con người ta sẵn sàng đốt cháy thực tại để níu giữ một ảo vọng. Kịch bản của Michael Waldron đã táo bạo khi biến Scarlet Witch thành một thế lực không thể ngăn cản, một 'tử thần' thực sự trong một bộ phim siêu anh hùng. Mỗi bước chân của cô trong phim đều mang sức nặng của sự bi kịch, khiến khán giả vừa sợ hãi vừa thương cảm. Đây là một sự phát triển nhân vật sâu sắc, nơi lằn ranh giữa thiện và ác bị xóa nhòa bởi nỗi đau nhân sinh.

Giữa cơn bão của các biến thể và đa vũ trụ, Stephen Strange của Benedict Cumberbatch phải đối mặt với một câu hỏi cốt lõi: 'Are you happy?'. Đây là một chi tiết cực kỳ tinh tế mà Nagi đánh giá cao. Strange, người đàn ông luôn muốn giữ tay trên tay lái (cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng), nhận ra rằng trong mọi vũ trụ, anh ta luôn là kẻ cô độc nhất. Cuộc gặp gỡ với các biến thể – từ một Strange phản bội đồng đội đến một Strange hắc ám bị Darkhold tha hóa – là một quá trình soi rọi nội tâm. Cuộc chiến giữa Strange 'xác sống' và Scarlet Witch ở hồi cuối không chỉ là một màn phô diễn kỹ xảo, mà là sự chấp nhận bóng tối để bảo vệ ánh sáng. Strange nhận ra rằng anh không nhất thiết phải là người cầm con dao phẫu thuật của định mệnh; đôi khi, anh chỉ cần tin tưởng vào người khác (như cách anh tin vào America Chavez). Đó là sự trưởng thành về mặt tâm linh mà phần phim đầu tiên chưa thể chạm tới.

Nhân vật mới America Chavez đóng vai trò là một 'MacGuffin sống' (vật dẫn cốt truyện), nhưng nhờ sự diễn xuất tự nhiên của Xochitl Gomez, nhân vật này đã vượt lên trên vai trò là một công cụ kịch bản. Khả năng mở cổng đa vũ trụ bằng những cú đấm hình sao là một sự sáng tạo thị giác thú vị, nhưng ý nghĩa thực sự nằm ở nỗi sợ hãi của cô về sức mạnh của chính mình. Sự kết nối giữa Strange và Chavez giống như một mối quan hệ thầy trò, cha con bất đắc dĩ, cung cấp một khoảng lặng nhân văn giữa những màn rượt đuổi nghẹt thở. Tuy nhiên, dưới góc độ phê bình, tôi vẫn mong đợi Chavez được xây dựng có chiều sâu hơn về quá khứ thay vì chỉ là mục tiêu bị săn đuổi. Dù vậy, cô là mảnh ghép hoàn hảo để kết nối các mảnh vỡ của đa vũ trụ lại với nhau.

Đa vũ trụ trong tay Sam Raimi không chỉ là một công cụ để 'fan-service' (dù sự xuất hiện của hội Illuminati là một cú nổ lớn). Nó là một bài toán triết học về thuyết định mệnh. Nếu có vô số phiên bản của chúng ta, liệu lựa chọn của chúng ta ở hiện tại có còn ý nghĩa? Bộ phim đưa ra câu trả lời thông qua sự đối lập giữa Wanda và Strange. Wanda muốn thay thế định mệnh bằng mong muốn cá nhân, trong khi Strange học cách chấp nhận sự khiếm khuyết của hiện thực. Cảnh tượng Illuminati bị tiêu diệt một cách tàn nhẫn là một thông điệp đanh thép của Raimi: Đừng quá tự phụ vào quyền năng hay sự hiểu biết của mình về đa vũ trụ. Sự hỗn loạn là bản chất của tồn tại, và nỗ lực kiểm soát nó chỉ dẫn đến sự hủy diệt. Đây là một góc nhìn khá 'hiện sinh' (existentialist) mà hiếm khi phim Marvel chạm tới một cách trực diện và tàn nhẫn như vậy.